![]() |
طبيعت مملو از شگفتي است. هنگاميكه براي نخستين بار وجود اتمها به اثبات رسيد، (حدود يك قرن پيش) تصور ميشد كه ساختمان آنها تنها شامل الكترونها و پروتونها است. اگر چه اين كشف خود توضيح دهنده بسياري از سوالهاي ذهن بشر بود اما براي برخي از مشاهدات قانع كننده نبود. پس از آن در سال 1932، جيمز چادويك، نوترون را كشف كرد.
به ناگهان همه چيز معنا يافت آنچنان معنا يافت كه با گذشت تنها 13سال پس از آن تاريخ، بشر به بمب اتمي دست يافت.
شايد مبالغه نباشد كه بگوييم علم زيست شناسي هم اكنون در حال طي كردن دوران «كشف نوترون» خود است. به مدت بيش از نيم قرن داستان عنصر بنيادين موجودات زنده به موضوعي بين ژنها، شكل دياناي و پروتئينها كه ژنها آنها را رمزگشايي ميكنند و وظيفه زنده نگهداشتن ارگانهاي زنده موجودات را برعهده دارند، مربوط ميشد. اما از چند سال گذشته تا كنون شاهد مطرح شدن نوع سومي از مولكولها به نام آراناي هستيم.
![]() |
معاهدههاي قديمي هرگز از بين نميروند. به نظر ميرسد اين جمعبندي درستي است كه ميتوان براي تلاشهاي رهبران اتحاديه اروپا در اجلاس هفته آينده پيشبيني كرد. آنها در اين اجلاس تلاش خواهند كرد تا نسخهاي مختصر شده از پيشنويس قانون اساسي اروپا را كه در اكتبر سال 2004 به امضا رسيد، تدوين كنند. اما در رفراندومي كه در اواسط سال 2005 در فرانسه و هلند انجام شد، رايدهندگان به اين قانون اساسي راي منفي دادند و آن را رد كردند. به دليل آنكه مصوبات اتحاديه اروپا بيش از آنكه به اجرا گذارده شوند ميبايست به تاييد همه اعضا برسد، اين راي منفي به منزله از ميان برداشتن قانون اساسي بود. اما نكته جالب اين است كه اين قانون اساسي چون مردهاي كه دوباره جان گيرد در حال زنده شدن است.
البته علت اين نيست كه وجود يك معاهده ميان كشورهاي عضو حياتي است. اتحاديه اروپا قصد دارد با قوانين موجود خود هم تعداد اعضا را از 15 به 27 افزايش دهد. اين اتحاديه هماكنون در حال مذاكره براي پيوستن دو نامزد ديگر به جمع ديگر اعضا است.
![]() |
امروز اپل يك شركت نمونه است. اگر به آيپادهاي موجود در بازار نگاه كنيد نام اين شركت را روي آنها خواهيد يافت. برخي از دلايل قدرت اين نام تجاري مربوط به داستان اين شركت ميشود. شركتي كه از بحران نزديك به فروپاشي توسط يكي از موسسانش به نام استيوجابز رهايي يافت. او در سال 1997 بعد از سالها به اپل بازگشت و آن را به عنوان يك شركت الكترونيكي دوباره از نو ساخت. هماكنون نيز جابز اين شركت را به عرضهكننده يكميليارد دستگاه گوشي همراه در سال به بازار اين صنعت معرفي ميكند. اما بخش اعظم افتخارات شركت اپل به شهرت آن در ابداعات و نوآوري مربوط است. در نظرسنجيها براي انتخاب نوآورترين شركتهاي جهان، اين شركت مدام رتبه نخست را احراز ميكند.
از اولين كامپيوتر ساخت اين شركت در سال 1977 تا مكينتاش در سال 1984، آيپاد پخش موسيقي در سال 2001 و اكنون آيفون كه از ماه جاري فروش آن در آمريكا شروع ميشود، همه نشانههايي هستند از اينكه شركت اپل هميشه محصولاتي ارائه ميدهد كه فراتر از زمان هستند.
اين شركت كه مدت كوتاهي است به فهرست 100شركت برتر معرفي شده توسط مركز استاندارد اندپورز پيوسته است بحرانهاي خاص خود را دارد. استيوجابز كه هميشه هم از محبوبيت كافي برخوردار نبوده است، هنوز درگير پرونده بزرگنمايي ارزش سهام شركتش است. به علاوه اين شركت به خاطر آنكه از ارائه نرمافزار حمايت از موسيقي و سيستم عامل خود به ديگران، خودداري كرده است، مورد حمله و انتقاد قرار گرفته است. اما اپل در پاسخ گفته است هزينهاي كه براي به دست آوردن اين نرمافزارها پرداخت ميشود صرف قابل اعتماد بودن و جامعيت فعاليتهاي شركت ميشود.
![]() |
اگر سرمايهگذاران بالقوه فرصت استفاده از رشد اقتصادي 8درصدي و جمعيت ميلياردي هندوستان را از دست دادهاند، زياد نگران نباشند چون مشاوران مركز تحقيقات مككنزي به تازگي گزارشي مفيد در اختيار آنان قرار داده است كه ميتواند راهنماي خوبي براي آنها باشد.
در گزارشي كه در مورد بازار مصرفكنندگان هندوستان منتشر شد، آنها جزئياتي را در زمينه انفجار اقتصادي پيشرو ارائه دادند.
با توجه به رشد اقتصادي سالانه 3/7درصدي هندوستان طي دو دهه، هندوستان تا سال 2025 به عنوان پنجمين بازار مصرفكننده بزرگ جهان از آلمان پيشي خواهد گرفت.
اين گزارش پيشبيني كرده است كه قشر متوسط اين كشور از 50ميليون نفر به 583ميليون نفر افزايش خواهد يافت و تنها يكپنجم هنديها داراي حداقل درآمد براي يك خانوار خواهند بود. يعني تنها يكپنجم از آنها درآمدي كمتر از 90000روپيه در سال (2200دلار) خواهند داشت.
براساس اين گزارش، همه انواع فعاليتهاي اقتصادي در هندوستان سودده خواهند بود. اما گزارش ديگري به نام «خيز بازار مصرفكننده هندوستان» نشان ميدهد كه در كجا فرصتهاي پربازده بيشتر خواهد بود.
اول آنكه اين فرصتها در قشر ثروتمند جامعه پديد ميآيد. درحالحاضر فقرا و طبقه متوسط رو به ضعيف در مجموع 75درصد كل هزينههاي مصرفكنندگان اين جامعه را به دوش ميكشند.
بنا به پيشبيني مككنزي، تا سال 2025، اوج مصرف به طبقه متوسط جامعه منتقل ميشود و آنها 59درصد مصرف هنديها را به خود اختصاص خواهند داد و ثروتمندان 20درصد آن را. دوم آنكه اوج مصرف در شهرها خواهد بود.
![]() |
سروصداهاي كنوني بر سر موضوع تغييرات جوي همه به گوش بسيار آشنا ميرسند. آلمان، ميزبان اجلاس امسال گروه هشت، سعي ميكند جهان را به توافق برسر اقداماتي ترغيب كند كه پس از سال 2012 لازمالاجرا شناخته شده است. در اين سال پروتكل كيوتو در مورد كاهش گازهاي گلخانهاي به اجرا گذارده خواهد شد.
اما آمريكا به اهداف دشواري كه اروپاييان ميخواهند مورد توافق واقع شده و به امضا برسد علاقهاي ندارد و پيشنهاد ميكند مذاكرات جداگانهاي بين بزرگترين توليدكنندگان گازهاي گلخانهاي برگزار شود. اما حاميان و مدافعان محيطزيست اين كشور را متهم كردهاند كه سعي ميكند موضوع را كماهميت جلوه دهد.
شرايط بسيار شبيه به همان وضعيتي است كه در سال 2001 منجر به عقبنشيني آمريكا از پذيرش توافق كيوتو شد.
اما اين نتيجهگيري كه نسبت به آن زمان چيزي تغيير نكرده هم نادرست است.
رفتارها طي شش سال گذشته تغيير بسيار كرده است و مهمترين تغييرات در ميان فعالان اقتصادي مشهود است.
تا همين اواخر فعاليتهاي اقتصادي از اين ايده كه وضعيت جوي كرهزمين در حال تغيير است چشمپوشي ميكرد. عقيده بر اين بود كه صنعت منجر به تخريب كره زمين شده است و بنابراين ميبايست تاوان تبعات آن را بپردازد. به دليل آنكه شركتها نميتوانستند خسارت آنچه را كه فرض شده بود آنها انجام دادهاند، بپردازند، ترجيح دادند اين بحث را مطرح كنند كه چنين چيزي اصلا روي نداده است. اما ديگر اينطور نيست. اين روزها فعالان اقتصادي در رقابتي تنگاتنگ سعي دارند ثابت كنند كه فعاليتهايشان از ديگران سبزتر يا به اصطلاح پاكتر است.
اساسی در تعيين مهمترين رويدادهاي تاريخي است.
هيچ يك از ما نميتوانيم پيشبيني كنيم جهان در آينده به چه سمتي پيش ميرود و رويدادهايي كه امروز شگفتانگيز و تاريخي به نظر ميرسند، ممكن است در جاده زمان رنگ ببازند و كماهميت شوند. به عنوان مثال اسكوتر اختراع شده توسط دين كامن را در نظر بگيريد. تا همين چند سال پيش، اين وسيله به عنوان پديدهاي شگفتانگيز در صنعت حملونقل جهان قلمداد ميشد و وسيلهاي بود كه طراحي همه شهرهاي جهان را ميتوانست دستخوش تغيير كند. اما امروز از رونق اوليهاش بسيار كاسته شده و براي همه عادي شده است.
ولي برخي دستاوردها آنچنان شايان توجه و آن قدر اثربخش هستند كه در مدت كوتاه تنها چند دهه پس از ظهور آنها ميتوانيم شاهد تغييراتي كه در جهان ما به وجود ميآورند، باشيم.
فوربس در همين رابطه نمونههايي از اين انقلابهاي جهاني را گردهم آورده است و به معرفي 15نفر از افرادي كه از سال 1950 تاكنون جهان ما را دستخوش تحولاتي شگرف كردهاند، پرداخته است.
![]() |
بار ديگر نقش چين، نقش منفي در فيلم تجارت جهاني قلمداد ميشود. چين با نگهداشتن مصنوعي ارزش پول خود در حد پايين، به ربودن مشاغل دست زده و باعث شده است آمريكا با كسري تجاري عظيمي مواجه شود. بنابراين پكن بايد مجبور به افزايش ارزش يوآن شود. اين جملات تنها بخشي از بحثهايي است كه در جو فزاينده حمايت از صنايع داخلي واشنگتن مطرح است.
اما واقعيت اين است كه اغلب اين بحثها نادرست است. ارز قدرتمند چيني نخواهد توانست كسري تجاري آمريكا را چندان كاهش دهد. نكته متناقض اين است كه چين و نه آمريكا، از آزادسازي نرخ يوآن منتفع خواهد شد. بدون نرخ آزاد ارز، اين خطر فزاينده براي اقتصاد چين وجود دارد كه دچار رونق لجام گسيخته و غيرقابل كنترل شود.
![]() |
يكي از مهندسان منطقه با هيجان ميگويد هريك از چرخهاي كاميونهاي غولپيكري كه مواد سياه اطراف چاهي در شمال كانادا را حمل ميكنند، به اندازه چهار خودرو وزن دارند. اما در عوض اين كاميونها ميتوانند 400تن از اين مواد را جابهجا كنند. اين كاميونها حول گودالي در حركتند كه چندصدمتر عمق و چندين كيلومتر وسعت دارد و به سرعت هم در حال گسترش است.
قرار است در منطقهاي به وسعت 3000كيلومتر مربع چنين چاههاي روبازي حفر شود البته وسعت منطقهاي كه چاههاي مخفي آن مورد استخراج قرار خواهند گرفت بيش از اين و حدود 3500كيلومتر مربع است.
شنزارهاي نفتخيز كانادا حدود 174ميليارد بشكه نفت را در خود جاي دادهاند كه بايد كشف شوند و 141ميليارد بشكه ديگر هم در صورتي كه قيمت نفت افزايش يابد يا هزينه استخراج كاهش يابد، استخراج ميشود و همين مقدار كافي است كه باعث شود منابع نفتي كانادا از عربستان سعودي هم بيشتر شود. كاناداييها سرمايهگذاريهاي عظيمي را از سوي غولهاي نفتي چون رويال داچشل، اكسون موبيل و توتال جذب كردهاند، اما در عين حال بحثهاي زيادي را هم برانگيختهاند.
![]() |
اگر فهرست ميهمانان ارزش يك جلسه را تعيين ميكند، برگزاري جلسه گفتوگوي اقتصادي استراتژيك بين چين و آمريكا در روز 22ماه مه يك موفقيت بزرگ محسوب ميشود.
تقريبا نيمي از كابينه چين به سوي واشنگتن ديسي لشكركشي كردهاند تا براي دومين بار در سالجاري در جلسه مباحثات شش ماه يكبار كه بين بزرگترين اقتصاد جهان و پرشتابترين اقتصاد جهان برگزار ميشود، شركت كنند. اين سري مباحثات كه پيشنهاد آن توسط هانك پاولسون، وزير خزانهداري آمريكا مطرح شد، تا حدود زيادي پادزهري بود براي درمان بيماري «آسياترسي» كه به تازگي در ميان سياستمداران آمريكايي شيوع يافته است. البته اين پادزهر هم عمل نكرد.
سختگيري به پكن در كنگره آمريكا به يك اولويت كاري تبديل شده است. نمايندگان هر دو حزب در كنگره آمريكا با اشاره به مازاد تجاري فزاينده چين اين كشور را متهم به ارزشگذاري مصنوعي بر پول خود كردند و آن را يك متخلف در زمينه تخصيص يارانه براي صادرات و حقوق داراييهاي معنوي ناميدند و معتقدند چين از همه قوانين تجاري سرباز ميزند. حملهكنندگان به چين دوازده لايحه را عليه اين كشور در كنگره جديد ارائه كردهاند. تهديدآميزترين اين لوايح آن دسته از لايحههايي را در برميگيرد كه ارزش پايين پول چين را يارانهاي غيرقانوني براي صادرات اين كشور ميداند و بنابراين به شركتهاي آمريكايي اجازه ميدهد به دنبال وضع تعرفههاي جريمهاي بر واردات چين باشند.
![]() |
مصرفكنندگان گوشيهاي همراه در هندوستان هيچگاه شرايط به اين خوبي را تجربه نكرده بودند. در ابتدا شركت موتورولا در نوامبر گذشته خط توليد گوشيهاي 32 دلاري را راهاندازي كرد. روز دوم ماه مه شركت ريلاينس، قوانين بازي را تغيير داد و نوع جديدي از گوشيهاي كلاسيك را ارائه كرد كه قيمت آنها از 19دلار تا 22دلار بود و صفحه نمايش رنگي داشت. درست يك روز بعد پيشتاز توليد گوشيهاي همراه جهان يعني نوكيا پرده از خط توليد جديد خود در دهلي نو برداشت كه قيمت آن از 40دلار به بالا بود.
دليل خوبي وجود داشت كه توجيه ميكند چرا همه اين شركتهاي بزرگ اين موقعيت خوب را براي مصرفكنندگان هندي فراهم آوردهاند. هندوستان سريعترين رشد را در ميان بازارهاي گوشيهاي همراه جهان دارا است. در هر ماه حدود 6ميليون مشترك جديد در هندوستان به خيل عظيم مشتركان ميپيوندند. علاوه بر اين 135ميليون گوشيهمراه درحالحاضر مورد مصرف مشتركان هندي است. پيشبيني ميشود تا سال 2010 اين رقم سه برابر شود و به 450ميليون دستگاه برسد.
![]() |
بيل كلينتون روز چهارم ماه مارس در هواپيمايي خصوصي كه از نيويورك به سمت جنوب در حركت بود در حالي كه ظرفي پر از تنقلات به دست داشت گفت: «من اين چيزها را خيلي دوست دارم.»
او در حال ترك مصرف تنقلات است چون از سال 2004 به دليل عمل قلب از خوردن تنقلات منع شده است. اما هيچكس قصد نداشت او را در هواپيما از خوردن اين چيزها منع كند. بهخصوص ملكوم اسميت، رهبر اقليت دموكرات سنا. اسميت تنها خوشحال بود كه با او همسفر است.
بعد از آن سفر اسميت گفت: «او درست مقابل من نشسته بود و غذايش را با من تقسيم كرد.» كلينتون و اسميت براي يادبود روز «يكشنبه خونين»، روزي كه در سال 1965، 600نفر از تظاهركنندگان مدافع حقوق شهروندي از سوي دولت سفيدپوستان مورد حمله قرار گرفتند، به شهر سلمايآلاباما ميرفتند.
براي كلينتون اين موقعيت هم تاريخي بود و هم شخصي.اما بيش از آنكه اين سفر براي خودش مفيد باشد، براي همسرش هيلاري ارزشمند بود. در اين شهر قرار بود هيلاري كلينتون با باراك اوباما در جلب توجه مردم رقابت كند. چون باراك اوباما نزديكترين رقيب او براي انتخابات رياستجمهوري سال 2008 است.