| تبليغات | X |
) |
بيشتر از اشتباهات، مواردي كه اشتباه نشده است، براي آينده اهميت دارد
صدوشصت سال پيش يك فعال اقتصادي اسكاتلندي برنامههاي خود را براي راهاندازي يك روزنامه منسجم اعلام كرد.
نقطه شروع كار جيمز ويلسون مقالهاي با عنوان «انعكاس يك ماليخوليا» بود. او در توضيح اين موضوع نوشته بود: «و اين زماني است كه ثروت و سرمايه به سرعت افزايش مييابد و علم و هنر تعجبانگيزترين معجزهها را شكل ميدهد. همه اقشار مردم ويژگيهايي از عدم قطعيت و ناامني را در زندگي خود تجربه ميكنند.» راهحل ويلسون براي اين وضعيت، آزادي بود. او همه توان خود را نهتنها براي مقابله با قوانين حمايت از صنايع صرف كرد، بلكه با موانع دادوستد، خساستها، دشمنيها و كدورتهاي بين افراد و اقشار جامعهاش و بين كشورش با سايرين به مخالفت پرداخت. از آن زمان تاكنون نشريه اكونوميست نيز طرفدار آزادي اقتصادي است.
اكنون آزادي اقتصادي مورد حمله قرار گرفته و كاپيتاليسم، نظامي كه آنرا در خود جاي داده است، به مخمصه افتاده است. در هفته جاري، انگلستان، زادگاه خصوصيسازي مدرن، بخش اعظم صنعت بانكداري خود را ملي اعلام كرد. در چنين شرايطي كه گفته ميشد دوره تاچر- ريگان به پايان رسيده است، دولت آمريكا 250ميليارد دلار به بانكهايش اختصاص داد. ساير دولتها نيز مشغول تغيير قوانين نظامهاي مالي خود هستند. آسياييها ميگويند: «غربيها به سمت الگوهاي آنها ميگروند.» يكي از رهبران چين به تازگي گفته است: «معلمها نيز مشكلاتي دارند.» مداخلات دولت تا آخرين حد ممكن پيش رفته است. چنانكه نيكلا ساركوزي، رييسجمهوري فرانسه ميگويد: «دوران قوانين سر خود به پايان رسيده است. اقتصاد آزاد تمام شده است.»
) |
در اين روز قيمت هر بشكه نفت برنت درياي شمال براي نخستين بار از ژوئن 2007 تاكنون با 72/2 دلار كاهش نسبت به روز پيش از آن، بشكهاي 50/67 دلار معامله شد. نفت خام سبك شيرين پايه بورس نيويورك نيز براي تحويل در ماه نوامبر، با 71/2 دلار كاهش به 82/71 دلار در هر بشكه رسيد.علت كاهش قيمت نفت افزايش موجودي نفت آمريكا به دو برابر ميزان پيشبيني شده در هفته گذشته بود.
اما روز جمعه قيمت نفت درپي افزايش ارزش سهام در وال استريت و آسيا، كمي افزايش يافت.راب لافلين معاملهگر ارشد شركت ام اف گلوبال در لندن ميگويد: «با رسيدن قيمت نفت به بشكهاي 70 دلار، كشورهاي عضو اوپك توليد نفت را دست كم يك ميليون بشكه در روز كاهش خواهند داد. كاهش كمتر از اين مقدار با توجه به بحران كنوني در مورد چشمانداز تقاضا براي نفت بيفايده خواهد بود.»
قيمت نفت خام براي تحويل در ماه نوامبر 17/3 دلار يا 5/4درصد افزايش يافت و به 02/73 دلار در هر بشكه رسيد و در بورس نيويورك در ساعت 56/9 صبح به وقت لندن با قيمت 50/71 دلار معامله شد.وزير نفت قطر گفت: اوپك كه حدود 40درصد از نفت جهان را تامين ميكند در جلسه هفته آينده خود براي بررسي كاهش قيمت نفت، احتمالا توليد را تا يك ميليون بشكه در روز كاهش خواهد داد. او گفت: كاهش توليد نفت يك ميليون يا بيشتر خواهد بود.
) |
انتظار ميرود 27عضو اين اتحاديه براي برنامههايي كه روز يكشنبه توسط مقامات 15كشور عضو ناحيه يورو مورد توافق قرار گرفت، تجديد قوا كنند. از زمان آن توافق بازار سهام تاحدودي احيا شد، اما همچنان به دليل وجود نگرانيهايي در مورد ركود اقتصادي در آمريكا و آلمان ملتهب است. گروههاي حامي محيطزيست از اين مساله نگرانند كه بحران اقتصادي برنامههاي اتحاديه اروپا را براي مقابله با تغييرات جوي با مشكل مواجه سازد.
تجديدنظر در قوانين
پس از آنكه دولتهاي ناحيه يورو در روز يكشنبه گذشته حدود 3تريليون دلار (7/1تريليون پوند) را به بازگشت اعتماد به نظام بانكي اختصاص دادند، بازارهاي سراسر اروپا رونق گرفتند. اما رهبران اتحاديه اروپا هشدار دادند كه خيلي زود است اعلام كنيم بحران به پايان رسيده است. باروسو، رييس كميسيون اروپا در اين مورد گفت: اين يك كار در حال پيشرفت است كه ادامه خواهد يافت. ما ميتوانيم روشنايي را در انتهاي اين تونل ببينيم اما هنوز به آن نرسيدهايم.
روز سهشنبه بهرغم برنامه نجات 250ميليارد دلاري (143ميليارد پوندي) آمريكا، ترس از ركود، ارزش سهام آمريكا را كاهش داد.
) |
وي كه هماكنون استاد دانشگاه پرينستون و از نويسندگان اقتصادي نشريه نيويورك تايمز است، متولد سال 1953 در آمريكا است. او فارغالتحصيل دانشگاههاي ييل و امآيتي كشورش است و پيش از آنكه به هياتعلمي دانشگاه پرينستون بپيوندد، در دانشگاههاي آمريكايي ييل، امآيتي، كاليفرنيا در بركلي و استنفورد و همچنين مدرسه اقتصاد دانشگاه لندن تدريس كرده است.
كميته گزينش برنده نوبل اقتصاد اعلام كرده است كه اين جايزه به دليل دستاوردهاي كروگمن براي نشاندادن آثار مقياسهاي اقتصادي بر الگوهاي تجاري و جايگاه فعاليتهاي اقتصادي و انگاره تجارت بينالملل به وي اعطا ميشود.
)
ترس گسترده از ركود اقتصادي جهاني باعث شد بازارهاي آسيايي، اروپايي و آمريكايي روز جمعه شاهد سقوط باشند و اين در شرايطي بود كه بانكهاي مركزي عمده جهان نرخ بهره را در اين روز كاهش دادند و نقدينگي را به بانكها تزريق كردند.
به علاوه ايالات متحده آمريكا اعلام كرد كه در پي اقدام انگليس براي اولين بار پس از دهه 30ميلادي تاكنون، بهطور مستقيم در بانكها سرمايهگذاري ميكند و مالكيت برخي از آنها را ميخرد. در كنار اجلاس گروه هفت، (جي7)، صندوق بينالمللي پول نيز در پايتخت ايالات متحده آمريكا طي تعطيلات آخر هفته اجلاس سالانه خود را برگزار ميكند.
به علاوه رهبران ناحيه يورو نيز امروز، يكشنبه در پاريس گرد هم ميآيند تا حول محور بحران اخير مالي به بحث و گفتوگو بنشينند.
جورج بوش نيز هنري پاولسون وزير خزانهداري و بن برنانكه، رييس فدرال رزرو و همتايان آنها در ساير كشورهاي عضو گروه هفت را دعوت كرده است تا صبح امروز يكشنبه، براي اجلاسي در كاخ سفيد گرد هم آيند. دولت بوش اميدوار است در اين اجلاس راهحلي جهاني براي حمله به بحران كنوني حاصل شود.
بوش كه روز جمعه براي بيستويكمين بار ظرف 26 روز گذشته در مورد بحران اقتصادي سخن ميگفت، ابراز داشت كه برنامه نجات مالي دولت آمريكا به اندازه كافي جسورانه و بزرگ است كه درست عمل كند. او گفت: «ما ميتوانيم اين بحران را برطرف كنيم و اين كار را ميكنيم.»
سرانجام كورسويي از اميد پيدا شد، اما جسارت بيشتري لازم است تا از يك فاجعه اقتصادي جهاني جلوگيري شود
در مسائل مالي اعتماد همهچيز است. تا اين هفته سياستمداراني كه سعي ميكردند با بحران اعتبارات دستوپنجه نرم كنند، كار چنداني براي حفظ اين عامل اساسي انجام نداده بودند. در آمريكا، كنگره در مورد برنامه نجات 700ميليارد دلاري دولت بوش از خود دودلي نشان داد.
) |
در اروپا دولتها سياست ضرررساني به همسايگان را در پيش گرفتند و برخي كشورهاي اروپايي برنامههايي را براي تضمين سپردهها آغاز كردند كه بانكهاي ساير كشورها را به بيثباتي ميكشاند. اما در اين هفته شاهد اولين بارقههاي يك پاسخ جهاني جامع به مساله فقدان اعتماد بوديم.
يك نشانه واضح كاهش غيرمترقبه و هماهنگ نرخ بهره در روز هشتم اكتبر توسط بانكهاي مركزي مهم جهان بود. اين بانكها شامل فدرال رزرو، بانك مركزي اروپا، بانك انگلستان و بانك چين بود. بهعلاوه چندين كشور اروپايي براي ترميم سرمايه بانكهايشان تصميماتي گرفتند. اما شاخصترين پيشرفت در آمريكا و انگلستان روي داد. فدرال رزرو ميزان پول در دسترس بانكها را براي كوتاه مدت دوبرابر كرد و به 900ميليارد دلار رساند و اعلام كرد كه بهطور مستقيم اوراق بيپشتوانه تجاري را از شركتهاي وامدهنده ميخرد. جالبتر آنكه دولت گوردن براون اولين برنامه نظاممند خود را براي مقابله با بحران ارائه كرد. اين برنامه نه تنها شامل تامين سرمايه و وامهاي كوتاه مدت به بانكها است، بلكه ضمانتهايي را براي وامهاي جديد به مدت سه سال ارائه ميدهد.
بيشك اين يك پيشرفت است، اما كافي نيست. وزراي اقتصاد و روساي بانكهاي مركزي جهان، در تعطيلات آخر هفته جاري، در واشنگتن دي سي دور هم جمع ميشوند. اين گردهمايي كه اجلاس سالانه صندوق بينالمللي پول و بانك جهاني است بايد يك پيام ساده را در برداشته باشد، تلاشهاي بيشتري انجام خواهد شد.اقتصاد جهان كاملا در وضعيتي ضعيف قرار گرفته است، اما ميتوانست خيلي بدتر از اين باشد. اكنون زمان آن است كه تعصب و سياست به كناري نهاده شود و بر پاسخهاي عملي تمركز شود. اين به معناي مداخله بيشتر دولت و همكاري كوتاه مدتتر از آنچه ماليات دهندگان، سياستمداران يا روزنامههاي بازار آزاد طبيعتا دوست دارند، هست.
) |
با وجود تدوين و اعلام چنين برنامهاي شاخص فوتسي لندن 5درصد سقوط كرد. سهام باركليز 11درصد و استاندارد چارترد نيز 13درصد افت را شاهد شدند.
نكات كليدي اين برنامه شامل موارد زير است:
* بانكها ميبايست سرمايه خود را تا حداقل 25ميليارد پوند افزايش دهند و براي اين منظور ميتوانند از دولت وام بگيرند.
* 25ميليارد پوند به عنوان مازاد سرمايه و در ازاي سهام ترجيحي بانكها، در اختيار آنها قرار ميگيرد.
* 200ميليارد پوند به شكل وامهاي كوتاهمدت از بانك مركزي انگلستان ارائه خواهد شد كه نسبت به 100ميليارد پوند سابق افزايش را شاهد است.
* تا سقف 250ميليارد پوند به شكل تضمين وامها با نرخ بهره تجاري ارائه خواهد شد تا بانكها تشويق به ارائه وام به يكديگر شوند.
* براي مشاركت در اين برنامه بانكها موظف خواهند بود موافقتنامهاي را در زمينه سقف دستمزد و پاداش مديران به امضا رسانند.
) |
شكل سالن و روش مناظره به سبك مورد علاقه مككين است. او از اوباما خواسته بود در يك سري مناظره به روش رودررو با مردم در تابستان گذشته شركت كند. اما اوباما از اين دعوت وي استقبال نكرده بود. دومين مناظره مككين و اوباما در شرايطي برگزار ميشود كه تنها چهار هفته به انتخابات رياستجمهوري آمريكا باقيمانده است. مناظره سهشنبه شب در سالن دانشگاه بلمونت در ناشويل تنسي و با حضور مجري شبكه انبيسي تام بروكاو انجام ميشود. اين مناظره پرسشهايي را در هر دو زمينه مسائل داخلي و خارجي در بر ميگيرد.
اما نكته قابلتوجه اين است كه پرسشگران را حضار و رايدهندگان تشكيل ميدهند.
پيشبيني ميشود دو نامزد رياستجمهوري يكي پس از ديگري به مسائلي كه طي هفتههاي اخير مطرح شده است هم بپردازند. نامزد معاونت رياستجمهوري حزب جمهوريخواه، سارا پيلين، اوباما را با دهه 60ميلادي و افرادي چون ويليام آيرز و جرمي رايت مرتبط دانست. روز دوشنبه نيز مككين در نيومكزيكو اين پرسش را مطرح كرد كه «سناتور اوباماي واقعي كيست؟»
) |
اما وقتي كه يكي از نامزدها يك مبارز فرهنگي در حال افول باشد، آنگاه خرد جمعي متوجه وي ميشود. چند هفته اخير براي سارا پيلين، يار انتخاباتي جان مك كين دشوار بود. در يك مصاحبه فاجعهبار، اين نامزد معاونت رياستجمهوري حزب جمهوريخواه، قادر نشد يك تصميم دادگاه عالي را نام ببرد.
بنابراين علاقه به مناظره روز پنجشنبه سارا پيلين و جو بايدن، يار انتخاباتي باراك اوباما، به طرزي غيرعادي زياد بود. جمهوريخواهان خود را براي اخبار بد آماده كرده بودند. دموكراتها با احتياط خوشبين بودند. برخي هم احساس ميكردند يكي از اين دو نفر سرانجام در تله ميافتد. اما مدير ستاد انتخاباتي اوباما تاكيد كرد كه پيلين «يكي از بهترين مناظرهكنندگان در سياست آمريكا بود.»
خبر خوش براي ستاد انتخاباتي مككين اين است كه پيلين از اعتماد به نفس و جسارت كافي برخوردار بود و هيچ اشتباه بزرگي را مرتكب نشد. خبر بد اينكه يك حضور متوسط توسط پيلين، خبري خوش محسوب ميشود. اما جمهوريخواهان ميتوانند از اين نكته بهرهبرداري كنند.
ستاد مككين براي شكل مناظره لابي كرد: دو دقيقه پرسش، بدون تبادلنظرهاي طولاني. اين روش براي پيلين خوب كار كرد. به نظر رسيد كه او چند نكته را در صحبتهايش به خاطر سپرده بود و قرار بود از آنها تجاور نكند.
رقابت مككين و اوباما بر سر پذيرش برنامه نجات مالي
باراك اوباماي دموكرات و جان مككين جمهوريخواه محتاطانه برنامه جديد 700ميليارد دلاري مذاكره شده با كنگره را براي نجات صنعت مالي بيمار آمريكا، پذيرفتند. مككين گفت: « اين چيزي است كه همه ما به سختي آن را ميپذيريم و با آن پيش ميرويم. گزينه هيچ كاري انجام ندادن، گزينه قابل قبولي نيست.» اوباما نيز گفته است كه تمايل به پذيرش آن دارد زيرا فكر ميكند امور مالي اكنون در خطر است.
) |
پس از يك هفته مذاكره و بحث بر سر اختلافات، هر دو ستاد انتخاباتي سعي كردند حداقل اعتبار جزئي را براي نتيجه مذاكرات قائل شوند. اوباما در اين رابطه گفته است مك كين به خاطر حمايتش از اين برنامه لايق تشويق نيست. اوباما در مصاحبهاي با شبكه سيبياس گفته است: «به مدت دو هفته هر روز با وزير خزانهداري هنري پاولسون و رهبران كنگره تلفني صحبت ميكردم تا مطمئن شوم اصولي كه مدنظرم بود در نهايت در اين لايحه لحاظ شده است.»
از سوي ديگر جان مك كين گفت كه آخرين نسخه اين برنامه اصرار وي را براي ايجاد سازماني ناظر بر عملكرد وزارت خزانهداري و محدودسازي دستمزد مديران موسسات مالي وامگيرنده، لحاظ كرده است. وي در مصاحبهاي با شبكه ايبيسي گفت: «بياييد بگذاريم اين لايحهاي كه توسط رييسجمهوري به امضا رسيده است، تصويب شود و به پيش رود زيرا تاثير اصلي آن ايجاد اطمينان و جلب اعتبارات خواهد بود و بنابراين نظام اقتصادي دوباره به حركت خواهد افتاد و همان مشكلي كه امروز وجود دارد، حل خواهد شد.» بر اساس اين برنامه، دولت اجازه خواهد يافت وامهاي معوقه و ساير داراييهاي مشكلدار مسكن را بخرد.
گامهاي نهايي در تصويب برنامه نجات مالي آمريكا
رهبران كنگره و دولت بوش روز يكشنبه به توافقي آزمايشي در مورد برنامه نجات بازارهاي مالي گرفتار دست يافتند. فروپاشي بازارهاي مالي ميتوانست به فرو بردن آمريكا در دام ركود اقتصادي منجر شود.
) |
رييس مجلس نمايندگان، نانسي پلوسي درست پس از نيمه شب شنبه اعلام كرد اين توافق اوليه در مورد طرح 700ميليارد دلاري حاصل شده است، اما هنوز اين توافق روي كاغذ به امضا نرسيده است. هنري پاولسون، وزير خزانهداري آمريكا گفت: «ما هنوز براي نهايي كردن اين توافق بايد كار بيشتري انجام دهيم، اما فكر ميكنم در اين مسير قرار گرفتهايم.»
سناتور جودگرگ، سناتور ارشد جمهوريخواه حاضر در اين مذاكرات، در اين رابطه گفت: «ما همه مسائل را حل كرديم.»
رهبران كنگره اميدوارند راي مثبت كاخ سفيد را روز دوشنبه براي اين برنامه بهدست آورند. راي سنا نيز بعد از آن ارائه خواهد شد اين برنامه از وزارت خزانهداري خواهد خواست اوراق بهادار مربوط به وام مسكن و ساير بدهيهاي معوقه بانكها و ساير سرمايهگذاران را خريداري كند. انتظار ميرود اين پول به موسسات وامدهنده گرفتار در مشكلات كمك كند كه وامهاي جديد ارائه دهند و خط اعتبارات خود را باز نگه دارند. پس از آن دولت سعي خواهد كرد بستههاي وامي را با بهترين قيمت ممكن به فروش رساند. به همت جمهوريخواهان كاخ سفيد، بخشي از 700ميليارد دلار اين برنامه به برنامهاي اختصاص خواهد يافت كه براساس آن صاحبان اوراق بهادار مربوط به وام مسكن، اوراق خود را نگه دارند و آنها را بيمه دولتي كنند تا مشكلات را تحت پوشش آن قرار دهند. يك مقام ارشد دولت كه نخواست نامش فاش شود گفت كه اين قانون حدي «منطقي» براي مزاياي مديران شركتهايي كه از اين طرح نجات منتفع ميشوند، تعيين خواهد كرد. اين قانون شامل مديران اخراجي شركتهاي مالي و مديران شركتهايي كه اعلام ورشكستگي كردهاند نيز ميشود. اين مقام اعلام كرد كه بخشي از قوانين مربوط به اين برنامه عطف به ماسبق خواهد شد و برخي مربوط به آينده است. بهعلاوه، اين قانون از بخش مالي خواهد خواست كه در صورت عدم اجراي برنامه سرمايهگذاري دولت ظرف 5سال به ارائه مابهالتفاوت آن كمك كند. اما جزييات اين موضوع هنوز مشخص نيست. دولت همچنين در ازاي نجات مالي، جواز سهام دريافت ميكند و اين موضوع به مالياتدهندگان اين شانس را ميدهد كه در سودهاي آينده شركتهاي مالي سهيم شوند.
) |
تاكنون هيچ يك از برنامههاي دولت براي نجات سيستم بانكي، ظاهري خوش نداشته است. اين برنامه استحقاق حمايت را دارد
نجات جهان امري است بياجر و مزد. تنها چيزي كه وراي بحث بر سر برنامه 700ميليارد دلاري هانك پاولسون، وزير خزانهداري آمريكا و بنبرنانكه، رييس فدرال رزرو، براي حل بحران مالي وجود دارد، اين است كه هر كسي ميتواند نكتهاي را كه خوشش نميآيد، در آن بيابد. چپهاي آمريكا اين برنامه را متهم ميكنند كه جيب مالياتدهندگان را براي نجات والاستريت خالي ميكند.
راستها اتهام سوسياليسم را به او نسبت ميدهند. اقتصاددانان نكات فني آن را مورد انتقاد قرار ميدهند و دانشمندان علوم سياسي آن را به خاطر گستردگي محدوده قدرتهايش دوست ندارند. دولت مسووليتها را به كنگره سپرده، جورج بوش در تلويزيون تصويب آن را خواستار شده است و باراك اوباما و جان مككين رقابتهاي انتخاباتي خود را به خاطر آن به حال تعليق درآوردهاند. با وجود اين براساس يافتههاي اكونوميست، اختلافات همچنان باقي است. اين امكان نيز وجود دارد كه كنگره به اين برنامه راي منفي بدهد.
صرف مقدار زيادي پول كه ميتواند به اندازه هزينه يك جنگ در عراق باشد، آسان نيست و مفهوم هر گونه نجات مالي براي هر سرمايهداري كه عزت نفس دارد، به شدت دردسرساز است. در برابر اين موضوع دو بحث معتبر مطرح شده است. اول آنكه اين برنامه، برنامهاي است كه ميتواند كارساز باشد و دوم آنكه هزينههاي بالقوه براي توليد هيچ چيز يا توليد ناچيز و بسيار كند، فروپاشي مالي و ركودي عميق را براي سرتاسر جهان در برخواهد داشت. حتي كسانيكه از مركز بحران دور هستند، هزينههاي اين نجات مالي را برآورد ميكنند.
) |
يك نظرسنجي جديد كه به طور مشترك توسط آسوشيتدپرس و ياهونيوز انجام شد، نشان ميدهد كه 18درصد از رايدهندگان هنوز قابليت آن را دارند كه توسط يكي از نامزدها جذب شوند. اينها افرادي هستند كه يا هنوز تصميم نگرفتهاند يا علاقه دارند كه تصميم خود را عوض كنند. اين در شرايطي است كه تنها حدود پنج هفته به روزي كه آمريكاييها بين باراك اوباماي دموكرات و جان مككين جمهوريخواه بايد يكي را برگزينند، باقي مانده است.
تعداد زيادي از اين رايدهندگان ميگويند كه شخصا از شرايط اقتصادي كشورشان لطمه ميبينند و مانند سايرين ميگويند كه اقتصاد اولويت اول آنها در انتخاب رييسجمهوري كشورشان است. اغلب آنها تصميم نگرفتهاند كه كدام يك از نامزدها بهتر ميتوانند به عنوان يك رييسجمهوري مشكلات را حل كنند و به عقيده آنان هيچ يك از اين دو نامزد مزيتي بر ديگري در مورد اداره اقتصاد كشور ندارد.
در يك كلام ميتوان گفت اغلب اين افراد در جستوجوي زندگي بهتري هستند و رهبري ميخواهند كه به آنها كمك كند اين زندگي بهتر محقق شود و اغلب آنها اين ويژگي را در اوباما و مككين نيافتهاند. ريك ويلير 39ساله از نيويورك مردي متاهل و داراي دو فرزند زير سه سال است. او با اشاره به اينكه سنگيني بحران اقتصادي را فهميده است ميگويد: «يك نفر هست كه ميتواند تغيير به وجود آورد، روشهاي اين سيستم را بهبود دهد و اصلاح اقتصادي را شروع كند اما من فكر نميكنم اين دو نفر براي اين كار مناسب باشند. ممكن نيست آنها بتوانند.»
) |
رهبران كنگره و دولت بوش در مورد جزئيات برنامه بزرگ نجات، همچنان به بحث و چانهزني مشغولند. از جمله مسائل مطرح شده در اين مباحثات اين است كه دموكراتها خواستار آن شدهاند به مديران ارشد شركتهاي مالي دچار ورشكستگي كه كمكهاي دولت را دريافت ميكنند، «چتر نجات» براي خروج از تعهداتشان داده نشود.
همان طور كه انتظار ميرفت وزير خزانهداري آمريكا، هنري پاولسون و رييس فدرال رزرو، بنبرنانكه، كه معماران اين طرح هستند، در جلسه روز سهشنبه با پرسشهاي سختي از سوي قانونگذاران هر دو حزب مواجه شدند. اين پرسشها در مورد رقم حيرتانگيز برنامه پيشنهادي، چگونگي اجراي برنامه نجات و چگونگي تاثير برنامه بر مالياتدهندگان بود. پاولسون با دموكراتها وارد بحث شد. موضوع بحث آنها اين پيشنهاد آنها بود كه دولت قادر شود سهام شركتهاي گرفتار را به عنوان اجراي بخشي از اين برنامه خريداري كند و بدين ترتيب مالياتدهندگان از سودهاي آينده شركت منتفع شوند.
دولت بوش تقاضاي كليدي ديگر دموكراتها را هم مورد بحث قرار ميدهد: اجازه دادن به قضات براي بازنويسي بدهي وامهاي مالكان مسكن گرفتار شده در بحران، طوري كه از سلب مالكيت آنها جلوگيري شود. اعضاي كنگره گفتهاند كاخ سفيد ميتواند يك لايحه را در اين مورد روز چهارشنبه يا پنجشنبه ارائه دهد و سنا بلافاصله روي آن اقدام كند. بارني فرانك جمهوريخواه، رييس كميته خدمات مالي كاخ سفيد ميگويد: «ما نزديكتر شدهايم، اما هنوز به هدف نرسيدهايم.»
) |
امروز در سالي قرار داريم كه سال تاريخي براي نامزدي يك سياهپوست براي كسب عنوان رياست جمهوري آمريكا تلقي ميشود. در نظرسنجي جديدي كه به طور مشترك توسط آسوشيتدپرس و ياهونيوز با همراهي دانشگاه استنفورد انجام شده است، مشخص شده است كه فاصله بين سياهپوستان و سفيدها چهقدر زياد است.
براساس اين نظرسنجي بخش قابل توجهي از آمريكاييهاي سفيدپوست هنوز احساساتي منفي نسبت به سياهپوستان دارند. اين مطالعه نشان ميدهد كه سياهپوستان و سفيدپوستان در مورد اينكه چه قدر تعصب نژاد وجود دارد، اين موضوع تقصير كيست و سياهپوستان چهقدر بر سياست تاثيرگذارند، با هم اختلاف نظر عميق دارند.يك نتيجه اين است كه مسير باراك اوباما در راه رياست جمهوري بسيار ناهموارتر است تا زماني كه اگر او يك سفيدپوست بود. تاكنون، دانشمندان علوم اجتماعي از نزديك شرايط دوراني را كه موضوع نژاد در مركز انتخابات رييسجمهوري قرار گيرد، مورد بررسي قرار نداده بودند. اين نظرسنجي كه از تعداد زيادي از آمريكاييها يعني بيش از 2200 نفر و با روشهاي پيشرفتهاي كه به ندرت در ساير نظرسنجيهاي رسانهاي انجام ميشود، از پيچيدگي، تغيير و شرايط موردي روابط نژادي حكايت دارد.
) |
بهنظر ميرسد سازمانهاي مالي جهان به مقبرههايي از سنگ و فولاد تبديل شدهاند.
در گرداب روبهگسترش بحران اعتبارات، بزرگترين آنها همچون چوبكبريتي در اين گرداب فروبلعيده شدهاند. ظرف تنها ده روز شاهد مليشدن، فروپاشي يا نجات سازمانهايي بوديم كه زماني بزرگترين شركت بيمه جهان با دارايي يك تريليون دلار، بزرگترين بانكهاي سرمايهگذاري جهان با مجموع دارايي 5/1تريليون دلار و غولهاي بازار وام مسكن آمريكا با دارايي 8/1تريليون دلار بودهاند. دولت سرمايهدارترين كشور جهان، به شدت در مهلكه سرمايهدارترين صنعت خود گرفتار آمده است و به نظر ميآيد از پا درآمده است.
ورشكستگي لمان برادرز و فروش سريع مريل لينچ به بانك آمريكا به اندازه كافي شوك ايجاد كرد. اما نجات گروه بيمه امريكن اينترنشنال گروپ (اي.آي.جي) توسط دولت از طريق اعطاي يك وام 85ميليارد دلاري در روز شانزدهم سپتامبر، برگي تازه بود كه از تقويم سالي كه پيش از آن هم فاجعهبار بود، ورق خورد. بخش محصولات مالي اين گروه بيمه، كه تنها بخشي كوچك از درآمدهاي آنرا تشكيل ميداد، آنقدر قراردادهاي جانبي به امضا رساند كه اين شركت را به نابودي كشاند و جهان را تكان داد.اين رويداد به توضيح يكي از رازهاي سالهاي اخير كمك ميكند: چه كسي خطراتي را كه بانكها و سرمايهگذاران از خود ساطع ميكردند، بهوجود ميآورد؟ اكنون ما ميدانيم. اما نجات اي.آيجي كار چنداني براي فرونشاندن ترس آشكاري كه بازارها نشان دادند، نكرد. اگر نرخ بهره بين بانكي، هزينههاي زياد وام و هزينه وام شركتها و امنيت اوراق قرضه، طلا و سهام شركتهاي مالي را در نظر بگيريد، خواهيد ديد كه همه نشاندهنده ابتلا به يكنوع بيمارياند. روز هفدهم سپتامبر، بزرگترين وامدهنده مسكن انگلستان به نام اچبياواس، به قيمت 12ميليون پوند (22ميليارد دلار) به دست شركت لويدز تياسبي افتاد و اين اتفاق زماني روي داد كه سهام آن به همان مهلكهاي فروافتاده بود كه لمان و اي.ايجي را در خود بلعيد.
جان مككين همه آنچه را كه باراكاوباما در نظرسنجيها بهدست آورده بود، به نفع خود از بين برد
گويي فراز و نشيبها دائمي شده است. زمان زيادي از پايان كنوانسيون حزب جمهوريخواه نگذشته است و واضح است كه جمع دموكراتها تاكنون چيزي بيش از فرازونشيب را پشت سرگذارده است.
) |
كنوانسيونها و بهخصوص انتخاب سارا پيلين توسط جان مككين روند رقابتهاي انتخاباتي را تغيير داده است. روز دوشنبه گذشته هر دو نامزد رياستجمهوري آمريكا در مورد ورشكستگي موسسه مالي لمان برادرز و تلاطم بهوجود آمده در والاستريت بيانيهاي صادر كردند و هر دو تلاش كردند در برابر ديگري امتيازي را بهخاطر واكنشهاي خود بهدست آورند.
حتي مبارزه براي يك پيروزي كوچك هم در اين مرحله از رقابتها از اهميت بسزايي برخوردار است.
پيش از برگزاري كنوانسيونها، باراك اوباما با ارقامي معتدل، اما درازمدت براي هفتهها صدرنشين نتايج نظرسنجيها بود. اما درست پس از كنوانسيونها، مككين كمي پيش افتاد. البته آراي الكترال هم اهميت زيادي دارد. اما بهنظر ميرسد اين آرا نيز در حال تغييرند.
) |
وي براي مسابقات فوتبال كودكان مدرسه رو به ايالت ايلينويز رفته بود. در حين برگزاري مسابقات ماس با قشري از جامعه آشنا شد كه مادران كودكان فوتبال دوست بودند و براي تشويق فرزندانشان به ديدن اين مسابقات ميرفتند. آنچه ماس در مورد آنها كشف كرده است اين است كه آنها ارتشي از زنان وفادارند كه خود را وفق زندگي و فرزندانشان كردهاند و اكنون نقشي جديد را نيز در سرنوشت ايالات متحده ايفا ميكنند: آنها طرفداران سفت و سخت سارا پيلين هستند.
آنها در توضيح طرفداريشان از پيلين گفتهاند: «ذات او همانطوري است كه نشان ميدهد. نقش بازي نميكند، او سختكوش است و براي ارزشهاي اخلاقي ارزش زيادي قايل است».خانواده بزرگ پيلين اساس بسياري از تحسينهايي است كه «مادران فوتبال دوست» در مورد پيلين ابراز ميكنند. آنها ميگويند: او كارهاي بزرگي ميكند. او از كليساي خود و از خانوادهاش حمايت ميكند. پنج فرزند به مفهوم كلي كار در عصر كنوني است».
) |
اوباماي دموكرات و مككين جمهوريخواه نظرات خود را در مورد افزايش قدرت سياسي و اقتصادي چين در مقالاتي كه اتاق بازرگاني آمريكا در چين روز دوشنبه منتشر كرد، اعلام كردهاند.
هر دو سناتور ميخواهند چين به شهروندان خود حقوق بيشتري اعطا كند اما تاكيد دارند كه مسائل امنيتي، اقتصادي و محيطزيستي كه موجب اتحاد بين واشنگتن و پكن ميشود به لحاظ جهاني نيز اهميت دارد و حساس است.
كسري تجاري ايالات متحده با چين در سال 2007 ركورد 3/256ميليارد دلاري را شكست. اوباما در مقاله سياستهاي خود نوشته است: «در مركز هرگونه تلاش براي متعادلسازي روابط اقتصادي ما بايد تغيير در سياستهاي ارزي باشد. من همه راهكارهاي سياسي موجود را به كار خواهم گرفت تا سياستهاي ارزي چين تغيير كند.»
هر دوي نامزدها زمان زيادي را صرف رهبران اين دسته از مسيحيان ميكنند و هر دوي آنها جلساتي را با «راي دهندگان به ارزشها» برگزار ميكنند تا آنها را متقاعد سازند.
دموكراتها سرانجام فهميدهاند احمقانه است گروهي را كه 23درصد جمعيت كشور را تشكيل ميدهند، ناديده بگيرند. در سال 1988 مايكل دوكاكيس به ندرت در مورد اين گروه از مسيحيان پايبند به انجيل سخن ميگفت. امسال همه نامزدهاي عمده حزب دموكرات به آنها توجه كردند. اوباما ميگويد، كسي است «كه واقعا پافشاري كرده است تا حزب دموكرات، مردم ديندار را جذب كند.»
كاركنان ستاد اوباما بيش از 200 «گردهمايي ارزشهاي آمريكايي» يا جلساتي با موضوع دينداري و اعتقادات برگزار كردهاند. البته هدف اين نيست كه راي كل گروه پايبندان به انجيل را به دست آورند، بلكه صرفا شكستن چنين سنگ سخت و يكپارچهاي ميتواند بسيار مفيد واقع شود.دموكراتها دلايل خوبي دارند كه فكر كنند ميتوانند چنين تهاجمي را شكل دهند. بسياري از انجيل گراها از جورج بوش ناراضياند. نظرسنجي انجام شده توسط مركز تحقيقاتي پو نشان ميدهد كه كمتر از نيمي از انجيلگراهاي سفيد پوست (47درصد آنها) عملكرد بوش را مورد تاييد قرار ميدهند و 48 درصد آنها عملكرد بوش را قبول ندارند. انتخابات ميان دورهاي سال 2006 براي حقوق انجيل گراها وحشتناك بود.قهرمانان آن مانند ريكسانتروم در پنسيلوانيا و كنتبلكول در اوهايو نابود شدند. دموكراتها مسيحيان خودشان را از جمله تيم كين و تد استريكلند كه به ترتيب فرمانداران ويرجينيا و اوهايو بودند، برگزيدند.
بسياري از انجيلگراها نيز با مككين اين مشكل را دارند كه چرا مككين تصميم نميگيرد كه پيرو كليساي اسقفي است يا پيرو غسل تعميد.
) |
براساس نظرسنجي انجام شده توسط آسوشيتدپرس و جيافكي، سناتور آريزونا توانسته است در ميان مردان و شهروندان بلندپايه نسبت به رقيب دموكرات خود به يك برتري 13درصدي دست يابد. مهمتر آنكه جان مككين در ميان حومهنشينان يك برتري 23درصدي را براي خود رقم زده است.به علاوه مككين در جلب حمايت اعضاي حزب خود نيز از اوباما موفقتر بوده است. آمار نشان ميدهد كه 94درصد از جمهوريخواهان از مككين حمايت ميكنند ولي 83درصد از دموكراتها سناتور ايلينويز را ترجيح ميدهند.البته براي اوباما هم خبر خوبي وجود دارد؛ براساس نظرسنجيها بزرگترين دغدغه مردم آمريكا در اين انتخابات موضوع اقتصاد است. در ميان افرادي كه معتقدند اقتصاد آمريكا هماكنون در وضعيت بدي است، اوباما با نسبت دو به يك جلو است. بهعلاوه در ميان افرادي كه معتقدند ارزشهاي يك نامزد مهمتر از تجربهاش است، اوباما 18درصد جلو است. برخي نيز ميگويند ضعف اوباما در ميان سفيدپوستان بدتر از شكست جانكري دموكرات در رقابت انتخابات 2004 در برابر جورج بوش نيست.اين نظرسنجي نشان ميدهد از زمانيكه دو نامزد انتخابات رياستجمهوري آمريكا نامزدهاي معاونت رياستجمهوري خود را انتخاب و كنوانسيون خود را برگزار كردند، جمهوريخواهان به برتري قابل توجهي دست يافتند و همه برتري معتدلي را كه اوباما در تمام طول تابستان به خود اختصاص داده بود، از بين بردند.ديويد اسكوروپ 58ساله، يك مقام دولتي در اوتلوي واشنگتن ميگويد: «قلب من همگام با مككين ميزند و عقل من به سوي اوباما پيش ميرود. اما من فكر ميكنم بيشتر به مككين متمايلم.»
سارا پيلين، نامزد معاونت رياستجمهوري آمريكا و يار انتخاباتي جان مك كين، روز پنجشنبه در اولين مصاحبه اختصاصي تلويزيوني خود كه با چارلز گيبسون از شبكه خبري ايبيسي انجام شد، گفت كه «آماده است» در صورت لزوم عهدهدار پست رياستجمهوري ايالات متحده شود. البته توضيحي نداد كه آيا از نظر امنيت ملي قابليتهاي لازم را براي عهدهداري فرماندهي كل نيروهاي مسلح آمريكا دارد يا خير.
) |
پيلين 44ساله كه دو سال فرماندار آلاسكا و پيش از آن شهردار شهري كوچك بوده است، انتخاب شوكه كننده جان مك كين جمهوريخواه است كه از زمان انتخابش پرسشهاي بسياري را در مورد آمادگياش براي خدمت در كاخ سفيد، به خصوص در زمان جنگ مطرح ساخته است.
مك كين در دفاع از قابليتهاي او فرماندهي وي را بر گارد ملي آلاسكا و نزديكي آن را به روسيه يادآور ميشود.
از خود پيلين پرسيده شد كه آيا اين مسووليت دليل كافي براي تاييد وي محسوب ميشود يا خير. او در پاسخ گفت: «رياستجمهوري موضوعي است درباره اصلاحات دولت و پشتيباني دولت از مردم و اين مساله نيز ارتباطي نزديك با سياست خارجي و مسائل امنيت ملي دارد.» او با ذكر اين مساله كه براي ايجاد استقلال در زمينه انرژي تجربه دارد، سمت پيشين خود را به عنوان رييس كميسيون كنوانسيون نفت و گاز آلاسكا به ياد آورد.
پيلين با تاييد اين موضوع كه امنيت ملي مسائلي بيش از انرژي را در برميگيرد، گفت: «از شما ميخواهم اين واقعيت را ناديده نگيريد كه انرژي اساس امنيت ملي است.»
پيلين سفرهاي سال گذشته خود را به كويت و آلمان براي ديدار با سربازان آنجا، سفري «براي كل زندگي» خواند كه «زندگياش را تغيير داده است.» ساير مسافرتهاي خارجي پيلين به مكزيك و كانادا بوده است. اما پيلين در پاسخ به اين پرسش كه آيا هرگز با يكي از سران دولتها ملاقات داشته است يا خير، گفت: «اگر تاريخ را مرور كنيد و اگر اين پرسش را از بسياري از معاونان رياستجمهوري بپرسيد، آنها هم مانند من پاسخ ميدهند خير.»
) |
قيمت يك بشكه نفتخام در ماه فوريه از مرز 100دلار تجاوز كرد و در يازدهم جولاي به 147دلار رسيد. از آن زمان به بعد قيمت نفت تا بيش از يك چهارم كاهش يافت. البته همه خوشحال نيستند. سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) در روز نهم سپتامبر در وين تشكيل جلسه داد تا درباره چگونگي پاسخگويي به كاهشهاي اخير در قيمت نفت بحث كنند. اوپك كه با درخواست ايران و ونزوئلا براي كاهش توليد مواجه بود، اما نگران از آنكه قيمتهاي بالاي نفت باعث كاهش محتاطانهتر مصرف آن در كشورهاي ثروتمند شده است، به نوعي از كاهش توليد سر باز زد. اين سازمان هدف توليد روزانه 8/28ميليون بشكه در روز را ثابت نگه داشت، اما توافق كرد كه بيشتر به اين هدف متعهد باشد و مازاد توليد را كاهش داد و اين تصميم موجب يك كاهش 8/1درصدي در كل توليد شد.برخي كشورها ميخواهند قيمتهاي نفت تا حد ممكن بالا برود تا بودجههاي خود را براي ولخرجيهايشان افزايش دهند، اما عربستان سعودي، بزرگترين عضو اوپك، توليد نفت خود را طي تابستان افزايش داد تا از وارد آمدن خسارت بيشتر به مصرفكنندگان ثروتمند خود كه از بحران اعتبارات در عذاب بودند، جلوگيري كند. اين اقدام مفهومي خوب داشت. حتي كشورهايي چون آلمان و ژاپن كه خيلي هم به وام وابسته نيستند، از بحران بدهيهاي وام مسكن به عذاب افتادند درست مانند آمريكا و انگلستان. اين شرايط همزمان شد با قيمتهاي سرسامآور نفت در كنار فروپاشي بازار اعتبارات.
) |
طي سالهاي اخير بحران اعتبارات ضربهاي شديد را به وال استريت وارد كرد و ميليونها نفر را نگران كرد كه ممكن است مسكن خود را از دست بدهند. به علاوه ميليونها نفر ديگر شاهد كاهش ارزش داراييهاي خود بودند. نرخ بيكاري آمريكا به بالاي 6درصد رسيده است و قيمت بالاي نفت و تورم در حال رشد، بودجه خانوارهاي آمريكايي را محدود كرده است.
به نظر نميرسد شرايط كنوني خيلي زود تغيير كند. اغلب پيشبينيها حاكي از آن است كه اقتصاد آمريكا طي ماههاي باقيمانده سالجاري ميلادي كندي رشد خود را تجربه خواهد كرد.
و چنين است كه كارزار جنگ بر سر سياستهاي اقتصادي با محوريت دو موضوع قيمت انرژي و ماليات در رقابتهاي انتخاباتي آمريكا شكل گرفته است.
) |
اوباما آنقدر براي مبارزه با پيلين انرژي صرف ميكند كه گويي با مرد شماره يك حزبجمهوريخواه ميجنگد و البته اين واكنشي است به تصويري كه حزب جمهوريخواه از پيلين بهعنوان اصلاحطلبي كه ميتواند تغيير را براي واشنگتن به ارمغان آورد، به نمايش گذارده است.
قرار بود اين خصيصه ويژگي مخصوص اوباما باشد و اكنون كه اينطور شده است، اوباما براي بازستاندن آن از پيلين روش مهربانانهاي را در پيش نگرفته است. بهخصوص آنكه پيلين بهعنوان ستاره جديد حزب جمهوريخواه توانسته است كمك قابل توجهي به اين حزب بكند.
نظرسنجيها نشان ميدهد از زمانيكه او به معاونت مككين برگزيده شده است، مككين توانسته است نسبت به اوباما برتري يابد.