باید یقین داشته باشید وقتی دولتی تصمیمی را در ساعت 9 شب جمعه اعلام میکند، از آنچه انجام میدهد به خود نمیبالد. این تنها چیزی است که در مورد تصمیم اوباما برای زیر پا گذاشتن تعهدی که او و سایر رهبران گروه بیست در آوریل گذشته پایبندی خویش را بدان اعلام داشتند، میتوان گفت. آنها تعهد کرده بودند که در دوران پر از خطر اقتصادی از راهکارهای حمایتگرایانه دوری کنند. تصمیم اوباما برای وضع تعرفه 35درصدی بر لاستیکهای وارداتی از چین به یک اشتباه عظیم شبیه است که تاییدی است بر بزرگترین نگرانی منتقدان وی. آنها این نگرانی را داشتند که رییسجمهوری قادر نباشد به تمایلات خاص حزب خود پایبند بماند و به سیاستهایی که او را بر مسند ریاستجمهوری نگه میدارد متوسل شود.
![]() |
بر اساس تازهترین گزارش سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه از چشمانداز اشتغال، نرخ بیکاري در 30 کشور عضو این سازمان در نیمه دوم سال 2010 به 10 درصد خواهد رسید که معنای آن بیکاري 57میلیون نفر خواهد بود. این رقم از بالاترین نرخ بیکاري در کشورهای عضو این سازمان که رقم 3/8 درصد و مربوط به ماه ژوئن گذشته بود، بالاتر است.
این سازمان که مرکز آن در لندن واقع شده است، با «تیرهوتار» خواندن چشمانداز کوتاه مدت اشتغال اعلام کرده است این خطر وجود دارد که افزایش بیکاري به تدوام سطح بالاتر بیکاري منتج شود و سالها طول بکشد تا آن سطح بالای بیکاران دوباره به سطح اولیه بازگردانده شود.
در گزارش جدید سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه آمده است: «این پدیده ناخوشایند در تعدادی از کشورهای عضو طی رکودهای پیشین هم مشاهده شد که حتی پس از بازگشت رشد اقتصادی نرخ بیکاري نسبت به پیش از بحران، تا سالها و حتی گاهی برای همیشه در حد بالاتری باقی ماند و برای بازگرداندن دوباره سطح آن به پیش از بحران، سالها زمان لازم بوده است.»
پایبندی باراک اوباما به تجارت آزاد تا چه حد است؟
اگرچه باراک اوباما در سخنرانیهای انتخاباتی خود در سال گذشته بیاناتی ایراد کرده بود که بوی حمایت از صنایع داخلی میداد، از جمله صحبت درباره لزوم از سر گیری مذاکرات نفتا، اما تحلیلگران خوشبین امیدوار بودند این صرفا یک ژست سیاسی طراحی شده برای آشتی با اتحادیههای صنفی سرکش باشد.
![]() |
ولی اکنون تصمیم کاخ سفید مبنی بر وضع تعرفههای تنبیهی (35 درصد برای سال اول و کاهش5 درصدی در هر سال تا رسیدن آن به 25درصد در سال سوم) بر لاستیکهای بادی چینی تردیدهایی جدی را درباره تلاش اوباما در راستای تجارت آزاد مطرح ساخته است.
این عوارض از تاریخ بیست و ششم سپتامبر به عنوان بخشی از قانون تجارت آمریکا موسوم به «بخش 421» اخذ خواهد شد. دولت آمریکا میگوید که این لاستیکها «با چنان کمیت و شرایطی از چین به آمریکا وارد میشوند که میتوانند موجب شکست تولیدکنندگان داخلی لاستیکهای رقیب شوند یا کسبوکار آنان را تهدید کنند.»
بنا به پیشبینی تازه اتحادیه اروپا، هم اقتصادهای ناحیه یورو و هم اقتصادهای اتحادیه اروپا در فصل سوم سال جاری نسبت به دوره سه ماهه پیش از آن 2/0درصد رشد کردهاند. این اتحادیه پیشبینی کرده است که رشد اقتصادی این اقتصادها در فصل چهارم سال تنها 1/0درصد خواهد بود.نگاهی به نظرسنجیهای مربوط به میزان محبوبیت رییسجمهوریهای آمریکا

روزی روزگاری، یا بهتر بگوییم همین چند ماه پیش، باراک اوباما رییسجمهوری جوان و نوظهور آمریکا بود که رفتاری خونسردانه از خود نشان میداد، هیچ اشتباهی نداشت و مورد تایید اکثریت قاطع رایدهندگان بود. امروز هم این رییسجمهوری هنوز خونسرد است: سخنرانی بزرگ او در مورد اصلاحات بخش بهداشتودرمان در این هفته تلفیقی مثالزدنی بود از تعصب و هوش همیشگی او. اما او به از دست دادن حمایت آن اکثریت قاطع رایدهندگان نزدیک شده است. با گذشت هشت ماه از ریاستجمهوری وی، میزان محبوبیت او به 51درصد افت کرده است. بر اساس اعلام موسسه گالوپ اگر این رقم تا پیش از ماه نوامبر به کمتر از 50درصد سقوط کند، اوباما به لحاظ سرعت افت محبوبیت تقریبا رکورد میزند و از همه رییسجمهوریهای پس از جنگ بهجز جرالد فورد و بیل کلینتون سریعتر محبوبیت خود را از دست خواهد داد.
اما اوباما چه کرده است که سزاوار این تابستان افول محبوبیتش باشد؟ 
باراک اوباما، رییسجمهوری آمریکا، تعرفههای تنبیهی جدیدی را بر همه انواع لاستیکهای خودروی سواری و کامیون سبک وارداتی چینی وضع کرد. چین در واکنش به این اقدام آمریکا روز شنبه آن را مصداق بارز حمایتگرایی خواند و اين اقدام را تخطی از دستورالعملهای تجارت جهانی دانست.

در شرایطی که این تصمیم اواخر روز جمعه اوباما میتواند موفقیت او را در داخل به خصوص در زمینه برنامه بهداشت و درمان به پیش براند، این احتمال نیز وجود دارد که موجب بیگانه ساختن شریک تجاری استراتژیک آمریکا و موتور محرکه بسیار مهم اقتصاد آسیا یعنی کشور چین شود. در بیانیهای که در وبسایت وزارت بازرگانی چین منتشر شده آمده است: «چین به شدت مخالف این اقدام تجاری حمایتگرایانه آمریکا است. این اقدام نه تنها قوانین سازمان تجارت جهانی را زیر پا میگذارد، بلکه با تعهداتی که دولت ایالات متحده در اجلاس مالی گروه بیست پذیرفت نیز مغایرت دارد.»
در این بیانیه آمده است که این حرکت اوباما به روابط تجاری و اقتصادی آمریکا وچین آسیب خواهد زد.
اوباما تا روز 17 سپتامبر (4 روز دیگر) مهلت داشت که نظر خود را به کمیسیون تجارت بینالمللی آمریکا اعلام کند.
وال استریت و بورس لندن به مدد حمایت دولت به حیات خود ادامه دادند. اما اکنون نیاز دارند که این حمایتها از آنان گرفته شود
![]() |
رییس موسسه مالی لهمان برادرز در روز دهم سپتامبر 2008 گفت: «ما سابقهای طولانی در کار جمعی در شرایط سخت از خود بر جای گذاشتهایم ... ما در مسیر درست پیش میرویم.» تنها پنج روز پس از آن موسسه لهمان برادرز ورشکسته شد و به سرعت فاش شد که نظام مالی جهان معضلاتی به مراتب بیشتر از وجود تنها یک بانک گرفتار در مشکلات و بازارهای اعتبارات موقتا فرو رفته در رکود داشته است. پس از گذشت دو دهه توسعه و عدم تصدیگری دولت و ایجاد عظیمترین بازار مالی در تاریخ جهان، بسیاری از بانکهای جهان به طرز خطرناکی از ارائه سرمایه کافی عاجز شدند.
دولتها ناچار به مداخله، تامین سرمایه، پرداخت وام و ضمانت به بانکها شدند. در آمریکا، ناحیه یورو و انگلستان میزان این کمکها تا کنون به حدود یک ششم تولید ناخالص داخلی متجاوز شده است.
یک سال از زمانیکه لهمان از مسیر درست دم میزد، گذشته است. پس از بحران اقتصادی سال 1929 اقتصاد آمریکا تا یکچهارم کوچک شد و نرخ بیکاری به مرز 25درصد رسید. اما این بار در شرایطی که بانکها در پر قو پیچیده شدهاند، نرخ بهره به شدت پایین است و بستههای بزرگی از هزینه بخش دولتی در دسترس مراكز مالي است، اضطراب اقتصادی بسیار کمتری بوجود آمده است. با وجود این رکود هنوز بسیار دردناک است و احساس غضب نسبت به نظام مالی و به خصوص بانکهای بزرگ موج میزند.
![]() |
سخنان علی النعیمی وزير نفت عربستان سعودی که توسط وزیر نفت کویت شیخ احمد عبدا... الصباح نیز تکرار شد، تازهترین نشانهها بودند مبنیبر اینکه سازمان کشورهای صادرکننده نفت از افزایش فعلی قیمتهای نفت راضی است. پس از آنکه اعضای سازمان در ماه دسامبر کاهش تولید 2/4میلیون بشکهای در روز را نسبت به سطح تولید مصوب خود در ماه سپتامبر 2008 اعلام کردند که یک رکورد محسوب میشد، قیمت نفت افزایش یافت. از آن تاریخ قیمت نفت تقریبا دو برابر شد و بین 68 تا 71دلار معامله شد. تحلیلگران میگویند انتظار میرود این گروه تولیدکنندگان سطح تولید را در حد کنونی حفظ کنند. در حال حاضر 25 میلیون بشکه نفت در روز توسط این کشورها تولید میشود.
دیدار اعضای گروه بیست در لندن گامی در جا بود، نه یک اجلاس
شادی آذری- وقتی رهبران کشورهای عضو گروه بیست در ماه نوامبر در واشنگتن دیسی و در ماه آوریل در لندن با هم دیدار کردند، احساس ترس و بیاعتمادی حاکم بود.
![]() |
بیانیههای هشداردهنده مبنی بر اینکه اقتصادهای بزرگ برای حفظ نظامشان هر کاری انجام میدهند از ارزش بالایی برخوردار شدند. بحران، لزوم شفافیت را روشن ساخت. اما تازهترین دور مذاکرات یعنی اجلاس وزرای اقتصاد و روسای بانکهای مرکزی در لندن که در روزهای چهارم و پنجم سپتامبر تشکیل شد، در مقابل پرده نمایشی متفاوت به اجرا درآمد.
اقتصاد جهان هنوز شکننده است اما به مراتب با ثباتتر از شش ماه پیش است. طرح پرسشهایی در مورد اینکه چگونه محرکهای پولی و مالی کنار روند همزمان شد با بحثهایی در مورد اینکه چه کارهای دیگری باید انجام شود. وزرا و روسایی که دیدارشان زمینه را برای دیدار رهبران کشورهایشان در اواخر این ماه در پیتسبورگ آمریکا فراهم ساخت، تصمیم گرفتند سیاستهای توسعهای را تا زمان «به امنیت رسیدن بهبود اقتصادی» ادامه دهند.
![]() |
تازهترین تحلیل اکونومیست به انتخابات ژاپن اختصاص یافت
رأیی که ژاپن را دگرگون ساخت
هیات انتخابکنندگان تنها یک حزب را برکنار نکرد بلکه کل یک سیستم را کنار گذاشت
ژاپن کشوری محجوب، اهل مدارا و طرفدار مساوات است. هنوز بخش اعظم این کشور پررونق است هرچند دوران ملالتانگیزی را برای اقتصاد خود سپری میکند. معمولا بیان تفاوت بین عقاید دو حزب سیاسی عمده این کشور دشوار است.
رهبران هر دو حزب نوههای دو نخست وزیر رقیب هستند. وقتی در روز سیام اوت نتایج انتخابات سراسری این کشور اعلام شد، هیچگونه جشن و شادمانی علنی به چشم نخورد. بنابراین وسوسهانگیز است که به عنوان رویدادی معمولی و غیر تکاندهنده از آن یاد شود.
اما این یک اشتباه خواهد بود. رأیی که با آن حزب دموکراتیک ژاپن قفل نیم قرنی قدرتنشینی حزب لیبرال دموکراتیک را شکست، ویرانی به موعد رسیده نظام سیاسی ژاپن پس از جنگ را رقم زد. پرسش کنونی این است که چه چیزی جایگزین آن خواهد شد؟
بازگشت غولپیکرها
شرکتهای بزرگ برای دهههای متمادی در وضعیت تدافعی قرار داشتند، اما اکنون بار دیگر از مزیتهایی برخوردار شدهاند
در سال 1996 بیل کلینتون در یکی از مشهورترین عبارتهایش گفته بود که «عصر دولت بزرگ به سر رسیده است.»
وی میبایست به این عبارتش این جمله را هم میافزود که عصر شرکتهای بزرگ هم به سر رسیده است. نهادی که در بیشترین سالهای قرن بیستم معرف و نماد کاپیتالیسم بود، در آن هنگام به گوشه عزلت کشیده شده بود، از سوی شرکتهای بزرگ دیگر مورد تهدید بود، سهامداران آن را به تاراج میبردند و کارآفرینان از آن پیشی میگرفتند.
در این دوران بود که نامهای بزرگی چون پان آم از میان رفتند. سایرین هم تنها با روشهایی که بیمانند به رگزنی نبود به حیات خود ادامه دادند. به عنوان مثال شرکت بزرگ آیبیام 122،000 نفر یعنی یک چهارم از کارکنان خود را اخراج کرد. همه بر این موضوع توافق داشتند که آینده بر دوش شرکتهای کوچک کارآفرینی چون یاهو خواهد بود که در آن زمان سرمایه بازاری آن با تنها 637 کارمند برابر بود با سرمایه شرکت بوئینگ با 230،000 کارمند. سهم شرکتهای بزرگ صنعتی در تولید ناخالص داخلی آمریکا بین سالهای 1974 تا 1998 از 36درصد به 17درصد سقوط کرد.
اما امروز توازن مزیتهای شرکتهای بزرگ نسبت به شرکتهای کوچک دوباره به حال تعادل رسیده است. تا حدودی میتوان بحران مالی جهان را عامل این تعادل دانست.
پس از آنکه در هفته گذشته تلاش کره جنوبی برای پرتاب اولین موشک این کشور به فضا ناکام ماند، سرانجام دیروز سهشنبه این ماموریت با موفقیت به انجام رسید.
![]() |
این اقدام کره جنوبی تنها چند ماه پس از آن صورت گرفت که رقیبش یعنی کرهشمالی به خاطر پرتاب موشکش خشم جهانی را برانگیخته بود.
البته کره جنوبی در این ماموریت خود با مشکلی هم مواجه شد. ماهوارهای که این موشک حمل میکرد نتوانست در مدار خود قرار گیرد. اين موشك فضاپيما كه قرار بود در روز چهارشنبه گذشته به فضا پرتاب شود اندكي پس از پرتاب بنا به دلايل فني متوقف شد و به زمان ديگري موكول شد.
مقامات دولتي كرهجنوبي روز چهارشنبه اعلام كردند كه درست كمتر از هشت دقيقه مانده به پرتاب اولين موشك فضاپيماي اين كشور اين آزمايش موشكي متوقف شد.
وزارت فرهنگ، دانش و تكنولوژي كره جنوبي كه مسوول برنامههاي هوا و فضاي اين كشور است در اين باره گفت كه مهندسان، تصميم گرفتند كه پرتاب اين موشك فضاپيما را متوقف سازند و سوختي كه به پرتاب كننده موشك تزريق كرده بودند را از آن خارج نمايند. توسعه اين موشك (Naro-1 ) به شدت به مركز توليدات فضايي خروينچو روسيه وابسته است.
لارنس سامرز مشاور ارشد اقتصادي كاج سفيد

چشمانداز روشن آسیا و اروپا و بهبود بازارهای مالی آمریکا و شاخصهای آن منعکس کننده هزینه سنگین دولتها برای محرکهای اقتصادی است. اما در مقطع کنونی بسیاری از تحلیلگران این پرسش را مطرح میسازند که آیا اقتصادهای بزرگ خواهند توانست پس از اجرای محرکهای اقتصادی و سیاستهای استفاده آسان از اعتبارات و در غیاب هزینههای جدید و قابل توجه مصرفکنندگان بخصوص آمریکاییها به احیای خود ادامه دهند؟
مارک زندی، اقتصاددان ارشد مرکز مودی میگوید: «هنوز مشخص نیست که این کشورها بتوانند بدون محرکها هم به پیشبرد اقتصاد خود ادامه دهند و تا حدودی هم به همین دلیل است که بازارهای سهام سراسر جهان در التهابند.»
به عقیده او برای سایر کشورها خروج از رکود دشوار خواهد بود مگر آنکه آمریکا که یک چهارم اقتصاد جهان را تشکیل میدهد رشد اقتصادی خود را آغاز کند.
پس از سقوط آزاد وحشتناک اقتصاد اروپا در اواخر سال 2008، فرانسه و آلمان، بزرگترین اقتصادهای این قاره به تازگی خبر دادند که در فصل دوم سال 2009 رشدی ضعیف را تجربه کردند. اما سایر کشورهای عمده اروپایی گزارش دادهاند که هنوز با مشکل رکود دستوپنجه نرم میکنند. ولی حتی این کشورها هم با ارقامی بهتر در اواخر سال 2008 و اوایل سال جاری میلادی این دوران را سپری میکنند.
انتقال پول به خارج از کشورها در سال 2008 خوب بود، اما امسال کاهش خواهد یافت
سال گذشته سالی وحشتناک برای نقل و انتقالات مالی بخش خصوصی از جهان غنی به سوی فقرا و اقتصادهای نوظهور بود. میزان وجوه انتقالی به این کشورها از 16/1تریلیون دلار در سال 2007 به 707میلیارد دلار سقوط کرد.
![]() |
دلیل این رویداد آن بود که سرمایهگذاران نگران، جهان ثروتمند بازارهای مالی کشورهای نوظهور و در حال توسعه را رها کردند و بانکها به طرز فزایندهای از پرداخت وامهای برونمرزی امتناع ورزیدند. اما ارسال پول توسط کارکنان مهاجر همچنان منبعی با ثبات برای تامین بودجه فقرا بود. اگرچه بسیاری نگران بودند که این وجوه ارسالی هم دچار فروپاشی شود، اما ارقام منتشره توسط بانک جهانی حاکی از آن است که این وجوه افزایش خوبی را در سال گذشته به ثبت رساندند و در این سال رشدی 15درصدی داشتند.
این بانک برآورد کرده است که کارکنان مهاجر 328میلیارد دلار در سال 2008 برای خانوادههای خود ارسال کردند. هندوستان بزرگترین دریافتکننده وجوه اشخاص است و 52میلیارد دلار از وجوه ارسالی را به خود اختصاص داده است. سال پیش از آن این رقم برای هندوستان 27میلیارد دلار بود. کارکنان چینی در سال 2008 بالغ بر 40میلیارد دلار به خانههای خود ارسال کردند که نسبت به رقم 26میلیارد دلار در سال 2007 افزایش قابل توجهی یافت.