همزمان با تغيير كاربرد محصولات كشاورزي از مواد تغذيه‌اي به مواد سوختي،‌ اقتصاد كشاورزي بازنويسي مي‌شود.
جرج بوربوم آمريكايي سالانه 37000 خوك در مزرعه خود پرورش مي‌دهد. اين خوك‌ها ذرت زيادي مي‌خورند. هر يك از آنها از هنگام از شيرگيري تا زمان فروش 10بوشل ذرت مصرف مي‌‌كنند. (هر بوشل معادل 36ليتر است.) در سال‌هاي گذشته جرج بوربوم هر بوشل ذرت را حدود 2دلار خريداري مي‌كرد.

 اما از تابستان گذشته متوسط قيمت ذرت به هر بوشل 4دلار رسيد. براي كاهش هزينه تغذيه دام‌ها، پرورش‌دهندگان آنها را پيش از رسيدن به وزن استاندارد 275پوند (حدود 125كيلوگرم) مي‌فروشند. به علاوه اين حيوانات را در محل‌هاي گرم‌تري نگهداري مي‌كنند تا براي مقابله با سرما به غذاي بيشتر نياز نداشته باشند اما با همه اين تدابير بوربوم قصد دارد كار خود را تعطيل كند. او مي‌گويد: «براي توليدكنندگان گوشت خوك فشارهاي هزينه‌اي بسيار زياد شده است و هشت ماه آينده ماه‌هاي بسيار سختي خواهند بود.» علت جهش در قيمت ذرت كه موجب ضرر و زيان بوربوم و ساير توليدكنندگان گوشت خوك شده است به هيچ وجه كمبود عرضه نيست. ايالات متحده سال گذشته شاهد سومين ركورد برداشت محصول ذرت در كل تاريخ خود بوده است و در آن سال 5/10ميليارد بوشل ذرت توليد كرده است. اما نكته اين است كه به جاي آنكه اين محصول ذرت به دهان دام‌ها يا انسان‌ها برسد، بخش اعظمي از آن تبديل به سوخت خودروها مي‌شود. حدود 5ميليارد گالن اتانول در سال 2006 توسط 112كارخانه ايالات متحده توليد شد كه براي اين فرآيند حدود يك پنجم محصول ذرت اين كشور مصرف شد. اگر همه ظرفيت‌هاي كارخانه‌هاي در حال ساخت يا در مرحله برنامه‌ريزي هم در اين عمليات شركت كنند، تا سال 2008 حداقل نيمي از محصول ذرت آمريكا به مصرف توليد اتانول خواهد رسيد. كشمكشي بين كارخانه‌هاي توليد اتانول و صنايع غذايي بر سر محصول ذرت راه افتاده است. اين يكي از اولين علائم تغيير شكل صنايع كشاورزي و تغيير اقتصاد جهاني است كه پيش رويمان است.
حتي از زماني كه اجداد ما براي اولين بار در مورد چگونگي پرورش غلات و محصولات كشاورزي به فكر نشستند، اين محصولات براي تغذيه انسان‌ها و موجودات زنده ديگر مورد استفاده قرار مي‌گرفت. اما اين روزها اوضاع در حال تغيير است.
انتشار گازهاي گلخانه‌اي و گرم شدن كره زمين، قيمت‌هاي بالاي نفت و دلارهايي كه صرف تضمين واردات نفت مي‌شود، همه و همه دست به دست هم داده‌اند كه استفاده از سوخت‌هاي فسيلي محدود شود.
بنابراين توسعه همه‌جانبه بيوفيول‌ها (سوخت‌هاي زيستي) يكي از سياست‌هايي است كه همه احزاب آمريكا به حمايت از آن برخاسته‌اند. جرج بوش در سخنراني روز 23 ژانويه خود خواستار آن شد كه تا 10سال آينده هر ساله 35ميليارد گالن سوخت تجديدپذير توليد شود.
اين مقدار براي جايگزيني 15درصد از بنزين مصرفي خودروها و كاميون‌هاي آمريكايي كافي است. برآوردهاي كنگره حاكي از آن است كه تا سال 2030 اين كشور به 60ميليارد گالن از اين سوخت‌ها نياز خواهد داشت.
علاقه به سوخت‌هاي منطبق با اصول محيط زيست پديده‌اي نيست كه تنها در ايالت متحده به جريان افتاده باشد.
اروپا تا سال 2010 نياز دارد كه 75/5درصد از سوخت‌هاي ديزلي خود را از گياهان تامين كند. ژاپن و ساير كشورها هم در حال انعقاد قراردادهايي هستند كه بتوانند بر اساس آنها سوخت‌هاي زيستي بخرند و با استفاده از اين سوخت‌هاي پاك از انتشار گازهاي گلخانه‌اي خود بكاهند.
چشم‌اندازهاي نو
در هر حال نمي‌توان از عواقب احتمالي استفاده از سوخت‌هاي زيستي چشم‌پوشي كرد. براساس خوش‌بينانه‌ترين بررسي‌ها، جايگزيني بيوفيول‌ها يا سوخت‌هاي زيستي به جاي بنزين، در آمريكا نياز به حداقل 50ميليون هكتار زمين زراعتي بيشتر از ميزان كنوني دارد.
حتي برخي معتقدند اين رقم بيشتر بايد باشد.
حتي برآوردن نياز اعلام شده از سوي بوش براي استفاده از اتانول موجود در ذرت هم معقولانه نيست چون نياز به 80ميليون هكتار زمين اضافي براي كشت ذرت دارد.
براساس برخي محاسبات حذف كلي بنزين به بيش از دو برابر زمين‌هاي زراعي كنوني كه سطح 430ميليون هكتاري را به خود اختصاص داده‌اند نياز دارد.
انرژي‌هاي زيستي اگر به هدف اصلي كشاورزي تبديل شود، براي غذا، خوراك دام و ساير مصارف پيشين يك تهديد محسوب مي‌شود. اما در شرايط كنوني تقاضاي روزافزون براي سوخت‌هاي زيستي به بيشترين حد خود رسيده است. پاييز گذشته، كشور سنگاپور در دود غليظ ناشي از سوزاندن جنگل‌ها فرو رفته بود.
علت اين اقدام سنگاپوري‌ها پاكسازي زمين‌ها براي كشت گياهان روغني بود. گياهان روغني از جمله نخل تامين‌كننده مواد اوليه 90 كارخانه بيوديزل در دست ساخت در مالزي و اندونزي خواهد بود. رييس‌جمهور اندونزي سوسيلو بامبانگ گفته است «سوخت‌هاي زيستي موتور اصلي رشد» هستند.
اقتصاددان ارشد اداره كشاورزي آمريكا به نام كيت كالينز معتقد است اگر رونق ناگهاني انرژي‌هاي زيستي ادامه يابد، شاهد رونق ناگهاني نيشكر و ساير محصولات كشاورزي از تايلند گرفته تا استراليا، برزيل و آمريكاي مركزي خواهيم بود.
او مي‌گويد: «به نظر مي‌رسد چشم‌انداز كشاورزي در حال تغيير است.» خواه اين وضعيت را بد بدانيد خواه خوب، واقعيت اين است كه اين مساله به موضوع داغ بحث‌هاي بسيار تبديل شده است. لستر براون، رييس موسسه ارث پلسي در اين مورد هشدار مي‌دهد: «رقابتي فراگير بين 800ميليون نفر صاحب خودرو با 2ميليارد نفر از فقيرترين افراد جهان در پيش است.»
او پيش‌بيني مي‌كند كه كمبود محصولات كشاورزي و افزايش قيمت مواد غذايي منجر به گرسنگي و شورش‌هاي شهري مي‌شود. او مي‌گويد: «من فكر نمي‌كنم كه جهان براي اين كار آماده باشد.» اما وينودكلسا، كارشناس بخش سرمايه‌گذاري مي‌گويد تا سال 2030 سالانه تنها 49ميليون هكتار مي‌تواند 139ميليارد گالن اتانول را تامين كند.
او مي‌گويد: «وضع كشاورزان بهتر خواهد شد. جهان از اين وابستگي خطرناكش به سوخت خاورميانه رها مي‌شود و ما مي‌توانيم گامي بزرگ در كاهش گازهاي گلخانه‌اي برداريم. جنبه‌هاي منفي اين موضوع بسيار كم است.» اما به نظر مي‌رسد ظهور جهاني نوين اجتناب‌ناپذير است. يك دامدار و كشاورز فيليپيني مي‌گويد: «ما مجبوريم خود را براي تحولات عظيم در بخش كشاورزي آماده سازيم. تغييري بزرگ در راه است.»

مزارع، روزنه اميد سبزرنگ براي تامين انرژي با جايگزيني محصولات كشاورزي به جاي نفت براي تامين انرژي، اقتصاد كشاورزي در حال بازنويسي است. از هنگامي‌كه گذشتگان ما به بررسي كشت غلات پرداختند، به‌طور عمده محصولات كشاورزي فقط صرف تغذيه مردم و موجودات زنده مي‌شد. اما اين روزها در واكنش به قيمت‌هاي بالاي نفت، هزينه‌هاي زندگي، دلارهايي كه صرف واردات نفت مي‌شود و محدوديت‌هايي كه به‌خاطر گرم شدن كره زمين براي مصرف سوخت‌هاي فسيلي وضع شده است، مصرف محصولات كشاورزي تغيير كرده است. اكنون مزارع روزنه اميد سبز‌رنگ آدميان براي تامين انرژي هستند.
افزايش قيمت محصولات كشاورزي در شرايطي‌كه نزديك به يك پنجم محصول ذرت آمريكا هم‌اكنون به اتانول تبديل مي‌شود، از تابستان گذشته در اين كشور شاهد افزايش قيمت‌ها بوده‌ايم. اين به معناي افزايش هزينه‌هاي خوراك طيور و دام و متعاقب آن افزايش قيمت گوشت سفيد طيور و گوشت قرمز در فروشگاه‌هاي موادغذايي است.
سوخت حاصل از گل‌ها مزارع دانه‌هاي روغني در آلمان به اروپا كمك مي‌كنند كه به هدف استحصال 75/5درصد از سوخت ديزلي خود از گياهان دست يابد. رشد تقاضا براي روغن گياهي منجر به افزايش قيمت‌هاي محصولات كشاورزي در ديگر كاربردهاي آنها شده است. به عنوان مثال روغن پخت و پز و محصولات پروتئيني هم دستخوش افزايش قيمت شده‌اند.
تبديل جنگل‌ها به محصولات سوختي پاييز گذشته هوايي كه اندونزي و مالزي را احاطه كرده بود از دود انباشته شده بود. چون كشاورزان زمين‌هايشان را پاك مي‌كردند تا كشاورزي با هدف استحصال سوخت را در زمين‌هايشان شروع كنند. اين دو كشور در حال ساخت كارخانجاتي هستند تا بتوانند روغن حاصل از گياهان را به بيوديزل تبديل كنند و آن‌را صادر كنند.
افزايش قيمت مواد غذايي رقابت براي توليد محصولات كشاورزي كه بتوان از آنها سوخت به دست آورد، به معناي آن است كه تهيه غذا براي حيوانات هزينه بيشتري دربرخواهد داشت. صنعت توليد و پرورش طيور سالانه شاهد افزايش هزينه‌ها تا حد 5/1ميليارد دلار است. انتظار مي‌رود قيمت شير، گوشت، پنير و بسياري محصولات ديگر در فروشگاه‌هايي چون اين فروشگاه در مركز پكن افزايش يابد.
اجتناب از نفت در فيليپين بيوديزل يا سوخت زيستي به داستان آلودگي هوا، انتشار گاز‌هاي گلخانه‌اي و واردات نفت خاتمه مي‌دهد. برخي از كارشناسان پيش‌بيني مي‌كنند تغييري در توازن قدرت در سطح جهان به وجود آيد چون كشور‌ها به اندازه كافي منابع سوختي «پرورش» مي‌دهند و در نتيجه نياز آنها به خريد نفت از اوپك و ساير كشور‌هاي نفتي به طرز قابل‌ملاحظه‌اي كاهش مي‌يابد.
مزارع سالم‌تر افزايش قيمت محصولات كشاورزي دولت‌ها را قادر ساخته است، پرداخت‌هاي يارانه‌اي معمول خود را كاهش دهند. آمريكا در سال 2007 به مزارع ذرت 6ميليارد دلار كمتر از سال 2006 كمك مي‌كند. اقتصاددانان پيش‌بيني كرده‌اند كه با جهشي ناگهاني در كالاهاي كشاورزي براي كشاورزان و كل اقتصاد كشاورزي از جمله سازندگان تجهيزات، سودي ناگهاني به بار مي‌‌آيد.
هجوم به سوي نيشكر برزيل توانسته است تا حدود زيادي نيازهاي نفتي خود را كاهش دهد. اين كشور نيشكر را به اتانول تبديل مي‌كند كه سپس اتانول هم به نوبه خود سوخت خودروها و كاميون‌ها را تشكيل مي‌دهد. در تصوير كارگري را مي‌بينيد كه در مزرعه‌اي نزديك شهر كمپوس در 300كيلومتري شمال ريو دوژانيرو مشغول قطع كردن ساقه‌هاي نيشكر است. كاشت نيشكر بيشتر مي‌تواند كشور را قادر كند كه ساير نيازهاي خود را براي سوخت‌هاي زيستي برآورده سازد.
9 درخشش صنعتي هم‌اكنون آمريكا 112كارخانه چون كارخانه‌اي كه در تصوير مشاهده مي‌كنيد دارد. اين كارخانجات شكر موجود در ذرت را به اتانول تبديل مي‌كند. اگر همه كارخانه‌هاي توليد اتانول كه هم‌اكنون در حال ساخت يا در مرحله برنامه‌ريزي هستند، ساخته شوند، نصف محصول ذرت آمريكا را تا پايان سال آينده مصرف خواهند كرد.
10 اتانول در پمپ بنزين‌ها يكي از دشوارترين مشكلات بر سر راه استفاده سراسري از بيوفيول‌ها يا سوخت‌هاي زيستي، تحويل آنها به مصرف‌كنندگان است.به همين علت است كه فعالان اين عرصه با واشنگتن وارد مذاكره شده‌اند و در مورد نياز پمپ‌بنزين‌ها به پمپ‌هايي كه تركيبات اتانول چون ايي 85 (كه اتانول 85درصد است) را بتوانند به مصرف‌كنندگان برسانند، گفت‌و‌گو مي‌كنند. در‌حال‌حاضر در آمريكا تنها معدودي از اين گونه پمپ‌ها وجود دارد كه تصوير زير يكي از آنها را در شيكاگو نشان مي‌دهد.