![]() |
اما واقعيت اين طور نيست. تنها مدت كوتاهي پس از آنكه دولت چين اعلام كرد كه اقتصاد اين كشور رشدي معادل 1/11درصد در سه ماه ابتدايي سال 2007 داشته است و درست موقعي كه پيشبينيها در مورد رشد اقتصادي چين در كل سال جاري به ناگهان افزايش يافت، فعالان بورسهاي بزرگ منطقه به وضوح واكنشي منفي از خود نشان دادند و بازدهي بازارهاي سهام يك روز پس از انتشار اين اخبار كاهش يافت.
مسلم است كه هيچ كس از رشد اقتصادي چين نگران نميشود اما اين واكنش دولت خود چين است. مقامات دولت چين نگران آن هستند كه اين آتش داغ اقتصادي موجب ذوب شدن همه چيز شود و براي كاهش اين رشد اقتصادي وارد عمل شدهاند.
اما طي چند سال اخير نرخ بهره سختگيرانه، محدوديتهاي پرداخت وام و قوانين سخت حاكم بر بانكها از عهده خاموش كردن اين آتش داغ اقتصادي بر نيامده است و حالا مقامات حتي بيش از پيش عصبانياند. زيرساختهاي بسيار بدوي بخش مالي اين كشور كنترل اعتبارات را از طريق سياستهاي پولي و مالي دشوار ساخته است.
با افزايش نگرانيها در مورد حساب اعتبارات و سرمايهگذاريهاي بيش از حد هيچ كس به درستي نميداند دولت با چه فشاري بايد پا بر ترمز اين موتور محركه بگذارد. همه اين شرايط موجب ميشود سرمايهگذاران حتي در مورد آينده نزديك هم دچار شك و ترديد شوند و ندانند به زودي چه روي خواهد داد. اما در امتداد اقيانوس آرام، طرفداران حمايت از صنايع داخلي در آمريكا، اگرچه از شنيدن اخبار افزايش رشد اقتصادي چين ناخشنودند، اما دلايلي هم براي رضايت خود دارند. اگر دولت چين بتواند رشد اقتصادي كشور را تحت كنترل خود درآورد، ممكن است اجازه دهد ارزش يوآن سريعتر افزايش يابد. روابط بين چين و آمريكا به خاطر سيل عظيم كالاهاي ارزانقيمت چيني در بازارهاي آمريكا، دچار تنش شده است.
اما دولت بوش تا كنون روابط نسبتا دوستانهاي را با اين شريك تجاري خود حفظ كرده است.
به رغم فشارهاي داخلي آمريكا در مورد ارز كنترل شده، چين هنوز اقدام به كنترل قميت ارز خود نكرده است. هم اكنون ارزش هر دلار حدود 7/7يوآن است . نرخ ثابت ارز چين در اواسط سال 2005 تغيير كرد، اين رقم حدود 7درصد افزايش از خود نشان داده است. اگر چه دولت چين تهديد شده است كه اگر اقدام به كنترل ارز خود نكند با تحريمهايي مواجه خواهد شد، اما تا كنون تنها با صحبت در مورد افزايشهاي تدريجي توانسته است روند مذاكرات را تلطيف كند.
اما اين وضع تغيير خواهد كرد. مازاد تجاري چين با آمريكا و ذخاير ارزهاي خارجي اين كشور همچنان در حال افزايش است. تنها در سه ماه ابتدايي امسال، چين توانسته است 7/135ميليارد دلار ارز خارجي به ذخاير خود بيافزايد. در حالي كه طي سال 2006 اين كشور 3/247 ميليارد دلار ارز خارجي به ذخاير خود افزوده بود. اين جريان همزمان شده است با اختلافات بوش با كنگره آمريكا بر سر موضوع اشغال عراق.
در شرايطي كه رقابتهاي انتخابات رياستجمهوري سال 2008 به اوج خود نزديكتر مي شود، دولت بوش به طور روزافزوني اراده و قدرت خود را براي مبارزه با حاميان صنايع داخلي از دست مي دهد. روز جمعه بيستم ماه آوريل هنك پاولسون، وزير خزانه داري آمريكا گفت كه مقامات چيني «به عقيده من به اندازه كافي حركتي نمي كنند تا محدوديتهاي يوآن از ميان برداشته شود.»
در گذشته آقاي پاولسون بيش از اين با چينيها در مورد مساله ارزش يوآن ابراز همدردي مي كرد بنابراين چنين موضوعي چندان به روابط بين دو كشور لطمه نزد.
اما تاكنون برخي به اين نكته اشاره مي كنند كه تحريمهاي چين در راه است. ولي در واقع اين تحريمها هم اكنون نيز شروع شده است. ماه گذشته آمريكا تعرفههايي را براي فعاليتهاي ضد رقابت عادلانه وضع كرد و آنها را به كاغذهاي گلاسه چيني تخصيص داد. اين اقدام دولت واكنشي بود در پاسخ به شكايت توليدكنندگان داخلي آمريكا، به علاوه آمريكا پرونده شكايتي را در سازمان تجارت جهاني عليه تخلف كشور چين از قوانين حمايت از مالكيت معنوي تشكيل داده است.
اگر دولت چين اجازه دهد جريانات اقتصادي تاثيرگذارند و ارزش يوآن كمي بيشتر افزايش يابد، حداقل به طور موقت روابطش با آمريكا بهبود مييابد.
و به چين تصوير اقتصادي بهتري ميبخشد. به دليل آنكه زيرساختهاي مالي كشور چين كمي بيثبات است، بانك مركزي اين كشور به طور كامل قادر نيست مبادلات ارز خارجي خود را «استرليزه» كند. ذخاير انبوهي را كه اين كشور انباشته ميكند ميتواند منجر به فشار تورمي شود و از رشد اقتصادي بكاهد. اما ارز شناورتر و آزادتر اين كشور ميتواند اين چرخه توقف و حركت را بهبود بخشد. البته روشن نيست كه اين اقدام تا چه اندازه بر صادرات چين تاثيرگذار خواهد بود. در مورد بسياري از محصولات صادراتي، چين تنها يك مونتاژكننده قطعاتي است كه در نقاط ديگر جهان توليد ميشوند. به همين دليل هم هست كه مازاد تجاري چين با ساير كشوها به اندازه مازاد تجاري چين با آمريكا نيست. اگر ارزش يوآن افزايش يابد؛ اين قطعات اوليه براي كارخانجات چيني ارزانتر تمام ميشود بنابراين افزايش ارزش صادرات كمتر از انتظارات دولتمردان چيني خواهد بود.