بورس چين همچنان ركوردشكني مي‌كند. هفته گذشته شاخص كامپوزيت شانگهاي به رقم 5000 رسيد كه از ابتداي سال تاكنون افزايشي 90درصدي را نشان داده است. اكنون مجموع سرمايه‌گذاري در بورس چين براي اولين بار از ميزان توليد ناخالص داخلي اين كشور بيشتر شده است. رسانه‌هاي چين اين رويداد را پيشرفتي بزرگ به سوي مرحله‌اي مترقي از كاپيتاليسم قلمداد كرده‌اند. اما سايرين به سادگي آن را نشانه‌اي از حباب قيمت‌ها مي‌دانند.
اين واقعيت كه سهام شركت‌هاي چيني ارزشي بيش از توليد ناخالص داخلي اين كشور يافته است، اهميت اقتصادي چنداني ندارد چون ارزش يك سهم را با جريان سالانه مقايسه مي‌كند و در هر صورت، ارزش سهام قابل‌معامله يعني به جز سهامي كه به دولت تعلق دارد، هنوز تنها حدود 35درصد توليد ناخالص داخلي اين كشور است در حالي كه اين رقم در آمريكا 150درصد و در هندوستان 100درصد است.
اما ارزش بيشتر سهام به معناي آن است كه شركت‌هاي چيني به سرعت رتبه‌بندي بزرگ‌ترين شركت‌هاي جهان را مي‌پيمايند. سه شركت از شش شركت برتر جهان به لحاظ ارزش بازاري، چيني هستند و بقيه هم آمريكايي. در ميان 25شركت بزرگ جهان، شش شركت چيني هستند و اين تعداد از شركت‌هاي اتحاديه اروپا يا ژاپن هم بيشتر است. تا همين چند سال پيش نمي‌توانستيد هيچ شركت چيني را در فهرست 25شركت بزرگ جهان بيابيد.
بانك صنعت و تجارت چين (آي‌سي‌بي‌سي) با پشت سر گذاشتن بانك سيتي‌گروپ به بزرگ‌ترين بانك جهان به لحاظ ارزش بازاري تبديل شده است (اگرچه كه سال گذشته سود سيتي‌گروپ بيش از سه برابر بيشتر از سود اين بانك چيني بود.) در مجموع هم اين بانك چيني در رتبه سومين موسسه به لحاظ ارزش بازاري قرار دارد. اگر پتروچاينا كه اكنون رتبه چهارم را در جهان دارد، مطابق با برنامه‌هايش پيش رود و در سرزمين اصلي چين سهام خود را بفروشد، در اين صورت به زودي از اكسون موبيل، بزرگ‌ترين شركت جهان پيشي خواهد گرفت.
اين نشان مي‌دهد كه قيمت‌هاي جديد سهام به بالاتر از قيمت‌هاي سهامي كه هم‌اكنون در بورس هنگ‌كنگ عرضه مي‌شود خواهد رسيد. اما به دليل آنكه بخش اعظم سهام شركت پتروچاينا به صورت آزاد مورد معامله قرار نمي‌گيرد، ادعاي اين شركت مبني‌بر داشتن بالاترين «ارزش بازاري» بي‌اساس است.
اما آنهايي كه پيشرفت سريع شركت‌هاي چيني را بخشي از جريان اجتناب‌ناپذير حركت به سمت سلطه بر جهان مي‌دانند بد نيست ژاپن را به خاطر آورند.
در سال 1989 يعني درست پيش از آنكه حباب ژاپن بتركد، شش بانك از ده بانك بزرگ جهان ژاپني بودند. اما اكنون ببينيد چه بر سر آنها آمده است.