![]() |
كارخانجاتي كه حدود 30سال پيش از هيچ پا گرفتند هرساله از جنوب چين براي به نمايش گذاشتن اسباببازيهاي ارزان (اگرچه غيرخلاقانه) خود به اين نمايشگاه ميآيند. مشتريان آنها هم از ميان خريداراني هستند كه بيش از كيفيت به قيمت ارزان كالاها توجه ميكنند.
نتيجه سهم روزافزون اين كارخانجات از بازار جهاني است كه هماكنون نرخ 60درصد را به خود اختصاص داده است. اما در نمايشگاه امسال كه روز هفتم ژانويه گشايش يافت، نشانههايي بروز كرد حاكي از آنكه اين تفريح لذتبخش به پايان رسيده است.
قيمتها به سرعت در حال افزايش است و مجموعهاي از محصولات مرجوعي كه يكي از آنها منجر به خودكشي رييس كارخانه اسباببازيسازياش شد، به معناي آن است كه جو نمايشگاه امسال كاملا متفاوت از سالهاي پيش بود.
اولين پرسشي كه توسط هر خريدار مطرح ميشد و اولين توضيح هر فروشنده در رابطه با هر محصول معطوف به موضوع ايمني آن بود. پربازديدترين غرفهها در اين نمايشگاه مربوط به شركتهايي چون سيتيآي (مركز بينالمللي آزمايشات)، امتياس (خدمات نوين آزمايشات)، استيآر (منابع فنآوريهاي تخصصي) و اسجياس (نظارت بر جامعه) ميشد كه اشكال متنوعي از گواهيهاي ايمني را ارائه ميدادند. همه كشورهاي بزرگ واردكننده، استانداردهاي سختگيرانهاي را تدوين كردهاند و آنها را بسيار جدي ميگيرند، اما اين استانداردها از كشوري به كشور ديگر متفاوت است و همين موضوع موجب ميشود، سازندگان اسباببازي فرآيندي دشوار را در رابطه با مقررات طي كنند. همه اينها بر هزينهها و مدت به تاخير افتادن فرآيند توليد ميافزايد.
هزينهها در ساير زمينهها نيز در حال افزايش است. قيمتهاي بالاي نفت موجب گراني لاستيك و پلاستيك ميشود. رونق ناگهاني كالاها منجر به افزايش قيمت چوب و فلزات شده است، اما تاكنون بزرگترين نگراني سختتر شدن بازار نيروي كار در چين بوده است. هزينههاي مربوط به نيروي كار از سال گذشته تاكنون 30 تا 35درصد افزايش يافته است. جفري لم يكي از اعضاي شوراي قانونگذاري هنگكنگ كه خود نيز مدير يك شركت اسباببازيسازي است و در عين حال مشاور گروه بازرگانان اين كشور است، با ذكر اين موضوع ميافزايد: دستمزدها 10 تا 15درصد افزايش يافتهاند و براساس يك قانون مربوط به حمايت از نيروي كار كه از روز اول ماه ژانويه به اجرا گذارده شده است، اين افزايش دوباره به همين ميزان اعمال ميشود و بنابراين تا 30درصد شاهد افزايش هزينههاي مربوط به نيروي كار هستيم. از سوي ديگر ارزش يوآن، پول چين، در حال افزايش است. كارخانجات حتي با پرداخت دستمزدهاي بيشتر با مشكل كمبود نيروي كار مواجهند به همين دليل به نظر ميرسد هزينهها بيش از اين نيز افزايش خواهند يافت. لم ميگويد: «همه بايد آگاه باشند و بدانند كه چين در حال تغيير است.»
گفتههاي لم با تجربيات يك خريدار كه در اين ماه به صادرات كفشهاي زنانه اقدام كرده، كاملا منطبق است. صنعت كفش زنانه اگرچه بيارتباط با اسباببازيها است، اما براي رشد اقتصادي جنوب چين حياتي بوده است. وقتي يك شركت زنجيرهاي بزرگ خردهفروشي بهتازگي به دنبال ثبت سفارش كفش براي ماه آوريل بود در كمال تعجب شاهد آن بود كه از آن خواسته شد 20درصد بيش از تعرفه ماه اكتبر براي تحويل بار در ماه آينده پرداخت كند. اين همان شرايطي است كه خريداران آن را «زشت» تعبير كردهاند.
البته اين امكان كه چين ممكن است در برابر فشارهاي رقابتي آسيبپذير باشد، دور از ذهن مينمايد. اگر در راهروهاي نمايشگاه اسباببازيها قدم بزنيد، با كمتر از يك دلار ميتوانيد به وفور توپ، هواپيما و وسايل نقاشي بخريد.
اما شايعاتي وجود دارد، مبنيبر اينكه بسياري از كارخانجات جنوب چين مجبور خواهند شد در سالجاري تعطيلي خود را اعلام كنند. توليدكنندگان در جستوجوي موقعيتهاي مكاني جايگزين هستند. احتمال نقل مكان در داخل اين سرزمين زياد است، اما زيرساختها يك نگراني عمده محسوب ميشوند. ويتنام هم يكي از گزينهها محسوب ميشود. اما واقعيت اين است كه قيمت زمين و دستمزدها در آنجا هم رو به فزوني است. تنها قيمتي كه در حال سقوط است و تاكنون تنها براي معدودي از مكانها اين شرايط را حفظ كرده است، هزينه حملونقل است كه علت آن هم تا حدودي مربوط به وفور كشتيهاي حملونقل است.
اما اين خود نشانهاي است از اينكه تقاضا در حال كاهش است و اين به هيچ وجه اميدواركننده نيست. تنها چيزي كه براي يك كسب و كار ميتواند بدتر از افزايش هزينهها باشد، كاهش فروش است.