با صداي زنگ ساعت، كلاهها به هوا پرتاب شد و شيپورها به صدا درآمد. چون همانند بورسهاي نيويورك، لندن و هر جاي ديگرف بورس ژوهانسبورگ با نام «جياساي» در فهرست شركتهاي بازار خود شروع به كار كرد.
قرار گرفتن در فهرست شركتهايي كه سهامشان عرضه ميشود، جديدترين علامت مدرن شدگي طي يك دهه اخير است كه توانسته يك موسسه 119 ساله را از يك باشگاه دلالان سهام به يك شركت با مسووليت محدود كه شفاف عمل ميكند، تبديل كند. طبقه معاملات اين شركت به معاملات كاملا الكترونيك مجهز شده است. شرايط قرار گرفتن در فهرست شركتها و سيستم معاملات مشابه شرايط و سيستم بورس لندن است. محصولات جديد چون معاملات غير نقدي در اينجا معرفي شده است.

ارزش شركتهاي موجود در فهرست عرضه كنندگان سهام اكنون
2/4تريليون رند (650ميليارد دلار) است و اين امر
بورس ژوهانسبورگ را به هفدهمين بورس بزرگ جهان
و بزرگترين بورس آفريقا تبديل كرده است
هم اكنون روزانه بيش از 30هزار معامله انجام ميشود، در حالي كه در يك دهه پيش تعداد معاملات روزانه تنها 5هزار مورد بود. نقدينگي، براساس نسبت حجم معاملات به سرمايه بازار، از 7درصد به حدود 40درصد افزايش يافت. ارزش شركتهاي موجود در فهرست عرضه كنندگان سهام اكنون 2/4تريليون رند (650ميليارد دلار) است و اين امر بورس ژوهانسبورگ را به هفدهمين بورس بزرگ جهان و بزرگترين بورس آفريقا تبديل كرده است.
سال گذشته شاخص اصلي قيمت سهام تا 43درصد افزايش يافت و اين پس از افزايش 22درصدي شاخص در سال 2004 بود. در سالجاري تاكنون اين شاخص افزايش 9درصدي را تجربه كرده است.
پيشرفت بورس ژوهانسبورگ نه تنها به بازارهاي مالي آفريقاي جنوبي كمك كرده است بلكه كمكي براي بازارهاي مالي ساير نقاط اين قاره بوده است. اين بورس امكان استفاده از تكنولوژي خود را براي ساير بورسهاي آفريقايي فراهم كرده است و ساير همسايگان خود را كه عضو مجمع توسعه آفريقاي جنوبي هستند، در احراز شرايط براي حضور در فهرست شركتهاي عرضه كننده سهام ياري رسانده است. اما ساير 14 بورس منطقه آفريقا از اين برادر بزرگ خود در هراسند، برادري كه 93درصد از سرمايهگذاري بازار منطقه را به خود اختصاص داده است. بحثها در مورد تشكيل يك بورس آفريقايي واحد تاكنون به نتيجهاي نرسيده است. تنها بورس ناميبيا از تكنولوژي بورس ژوهانسبورگ استفاده ميكند. اگر چه زيمبابوه و زامبيا هم علاقمند به استفاده از آنند و به تلاشهاي بورس ژوهانسبورگ براي جذب شركتهاي خارجي عرضه كننده سهام به چشم ترديد نگاه ميكنند. راسل لوبسر، مديركل بورس ژوهانسبورگ توضيح داده است كه اين كار با در نظر گرفتن دو نوع فهرست از شركتها انجام ميشود و بنابراين سعي ندارد كه شركتها را از بورس كشورهاي خود دور نگه دارد. نوامبر گذشته «اوآندو» كه يك گروه انرژي نيجريهاي است در فهرست شركتهاي فروشنده سهام لاگوس نامش مشاهده ميشود، به اولين شركتي تبديل شد كه از يك كشور آفريقاي ديگر در فهرست شركتهاي فروشنده سهام بورس ژوهانسبورگ قرار گرفت. مديركل «اوآندو» ويل تينوبو در اين باره توضيح داده است كه اين گروه قصد دارد تا پيش از پايان سال دارايي خود را تا 500ميليون دلار حتي از طريق وام افزايش دهد تا بتوانند امكان توسعه مالي خود را فراهم آورد. اين مبلغ بيش از آن است كه بازار نيجريه بتواند آنرا تامين كند. حضور در يك فهرست خارجي ميتواند به رونق و افزايش اعتبار «اوآندو» از طريق جذب سرمايهگذاران خارجي كمك كند و امكان دسترسي به يك منبع پولي مناسب (Money Pool) را بدهد. چندين شركت ديگر نيجريهاي هم اكنون در حال پيوستن به فهرست ثانويه بورس ژوهانسبورگ هستند. اما در مجموعه اهداف بلند پروازانه بورس ژوهانسبورگ به وراي مرزهاي آفريقا بال گشوده است. اكنون كه كنترل سرمايه در آفريقاي جنوبي به حال عادي درآمده و كاهش يافته است، تلاش ميشود سهام شركتهاي خارجي مانند كانادا و استراليا،كه داراييهایي در منطقه دارند، در بورس ژوهانسبورگ معامله شود. با توجه به اينكه تاكنون تنها 25 شركت خارجي در فهرست اسامي شركتهاي بورس ژوهانسبورگ قرار گرفتهاند، هنوز جاي رشد زيادي وجود دارد.
منبع: اکونومیست