ده سال پيش، 14 بانك در ژاپن موجود بود. اكنون پس از وقوع يك بحران مالي و مقابله با همه‌گونه حباب در بخش اموال و دارايي‌هاي مختلف، تنها سه بانك در اين كشور وجود دارد. طي اين سال‌ها، برخي از بانك‌ها دچار فروپاشي و ورشكستگي شدند و يا به خاطر وام‌هاي هنگفتي كه در اواخر دهه 80ميليادي پرداخت كردند، دستخوش مشكلات زيادي شدند، چون در اين مدت قيمت املاك و مستغلات و سهام به اوج خود رسيده بود، ساير بانك‌ها هم در روند ادغام، جذب بانك‌هاي ديگر شدند. اين وضعيت هيچ تصوير زيبايي را براي بانك‌ها به نمايش نگذاشت. بانك‌هايي كه باقي ماندند در شرايط بي‌بازده به سر مي‌برند و به اندازه كافي سوددهي ندارند. آنها تازه هم‌اكنون اقدام به تدوين استراتژي‌هايي براي تجهيز خودشان كردند تا در اقتصاد حرفي براي گفتن داشته باشند. با هر استانداردي كه بسنجيم، سه بانكي كه در نهايت باقي مانده‌اند بسيار بزرگند.

اولين بانك، يعني ام‌يو‌اف‌جي، امسال با ادغام بانك توكيو- ميتسوبيشي و يواف‌جي هم‌اكنون اگر بزرگ‌ترين بانك جهان نباشد، از لحاظ ميزان دارايي بي‌ترديد بزرگ‌ترين بانك جهان محسوب مي‌شود. دومين بانك به نام ميزو، طي ادغام بانك صنعت ژاپن با بانك‌هاي دايي‌ايچي و فوجي به وجود آمد. سومين بانك اين كشور هم كه بانك اس‌ام‌بي‌سي نام دارد، هنگامي شكل گرفت كه بانك سامتيومو با بانك ميتسويي ادغام شد.
هرسه اين بانك‌ها از بزرگ‌ترين بانك‌هاي جهان به شمار مي‌روند. هريك از اين سه بانك در سال منتهي به 31 مارس ركوردي اعجاب‌آور را در سود خود به ثبت رساندند، اگرچه هرسه آنها از عواملي استثنايي در اين امر بهره جستند.
افزايش در نرخ بهره درازمدت طي سه ماه ابتدايي سال مالي آنها باعث شد كاهشي در پورتفوليوي آنها به وجود آيد و همين امر نتايج عملكرد آنها را در فصل اول كاهش داد، اما وام‌هاي بلااستفاده صنعت بانكداري ژاپن در اين سال كاهش قابل‌توجهي يافت.
سهم وام‌هاي نامعقولي كه زماني 7درصد از كل وام‌هاي پرداختي را تشكيل مي‌داد، در اين سال به حدود يك تا 2درصد كاهش يافت. بالاخره اينكه هم‌اكنون مديران اين بانك‌ها توانايي آن را دارند كه در جست‌وجوي موفقيتي بيش از ادامه حيات بانكشان باشند و به راه‌هاي جديد كسب درآمد فكر كنند. آنها گام نخست خود را با اعتراف صادقانه به اشتباهات گذشته برداشته‌اند. نوبويوكي هيرانو، مديركل بانك ام‌يواف‌جي مي‌گويد: «نقش ما اين شده بود كه پول را از طريق سپرده از افراد بگيريم و به مشاغلي كه براي رشدشان به دنبال پول بودند، منتقل كنيم. اما اين روزها شركت‌هاي بزرگ از لحاظ نقدينگي اشباع هستند و مي‌توانند براي سرمايه‌گذاري‌هايشان از جيب خود خرج كنند».
علاوه بر وامي كه بانك‌ها به شركت‌هاي سرشناس مي‌دهند، اين روزها آنها قصد دارند فعاليت‌هاي خود را در زمينه‌هاي گوناگون افزايش دهند و اين بدان معنا است كه بانك‌هاي ژاپن براي رشد در زمينه‌هاي مختلف به مبارزه مي‌پردازند. زمينه‌هايي از جمله پرداخت وام به بنگاه‌هاي اقتصادي كوچك و متوسط، پرداخت وام به اشخاص، فروش سرمايه‌گذاري‌هاي رهني و اماني و بانكداري بين‌المللي، وام‌گيرندگان نيز از منافع اين بانك‌ها بهره‌مند مي‌شوند. ارقام منتشره از سوي بانك‌مركزي ژاپن در روز هشتم اوت نشان‌دهنده آن بود كه اعتبار بانك‌هاي ژاپن در ماه ژوئيه سريع‌ترين ركورد رشد را در يك دهه گذشته بر جاي گذاشته است. اكنون اوضاع و شرايط چنان است كه بانك‌هاي ژاپن را تشويق مي‌كند رفتاري «عادي»‌تر از خود نشان دهند، يعني بيشتر به همتاهاي خود در ديگر نقاط جهان شبيه شوند. بانك ژاپن شروع به افزايش نرخ بهره كرده است. بانك‌ها پول‌هاي عمومي را كه در اوج بحران به آنها عرضه شده پس مي‌دهند. در ماه ژوئن بانك ام‌يو‌اف‌جي اولين بانكي شد كه همه بدهي‌هاي عمومي خود را بازپس داد. ماه آينده نيز بانك ميزو اين كار را انجام خواهد داد. بانك اس‌ام‌بي‌سي نيز برنامه‌ريزي كرده است كه همه وام‌هاي خود را تا پايان سال بازپس دهد. اين اقدام آنها را قادر خواهد ساخت بتوانند سودشان را به عنوان سرمايه‌هاي خود محسوب كنند. اما بازپرداخت دارايي‌هاي اين بانك‌ها در حدود نيمي از بازپرداخت‌هاي غول‌هاي بانكداري جهان است. بنابراين چگونگي استفاده اين بانك‌ها از سرمايه‌هاي جديدشان امري بسيار حياتي و مهم است.
همه بانك‌هاي ژاپن به دنبال افزايش پرداخت وام به شركت‌هاي كوچك و متوسط هستند، اما هيروناري نوزاكي كه يك تحليلگر نيكوسيتي گروپ است، معتقد است كه اس‌ام‌بي‌سي مشتاق‌ترين و حريص‌ترين بانك ژاپن در اين زمينه است. اين بانك اعلام كرده است كه هزينه‌هاي پرسنلي را از طريق اتوماسيون دريافت تقاضا براي‌وام، كاهش داده است. اين سيستم اتوماسيون به صورت خودكار به وام گيرنده گواهي‌هاي لازم را ارائه مي‌دهد.
تاكنون ميزان كاهش هزينه‌هاي پرسنلي تنها حدود 5/1درصد بوده است. اما ميزو كه بيشترين وام را در بازار داخلي ژاپن به شركت‌ها پرداخت كرده، مدعي است كه اين كاهش هزينه‌هايش تا 40درصد بوده است.
هر سه بانك ژاپن اعلام كرده‌اند كه در حال بازبيني دقيق استراتژي‌هاي برون مرزي خود هستند. آنها كه در دهه 80 ميلادي در خارج از مرزهاي ژاپن با مشكلات زيادي مواجه شدند، اكنون قصد دارند تنها با تمركز بر نقاط قوت خود به فعاليت در خارج از مرزهاي ژاپن مشغول شوند.
ام يواف جي يكي از بانك‌هاي عالي‌رتبه جهان در زمينه سرمايه‌گذاري براي پروژه‌ها است.
شركت همكاري‌هاي ميزوهو كه بخش سرمايه‌گذاري بانكي بانك ميزو است، اعلام كرده است كه فعاليت‌هاي خود را در انگليس در زمينه مديريت خريد سهام شركت‌ها توسط مديران متمركز مي‌كند. تسونهيرو ناكاياما، معاون شركت همكاري‌هاي ميزو مي‌گويد كه اگرچه هنوز هم كار بانك به خارج از مرزهاي كشور گسترش مي‌يابد، اما روش به كار گرفته شده در اين گسترش كار كاملا متفاوت است. در گذشته بانك ميزو داراي يك واحد بين‌المللي بود. اما اكنون هر بخش داخلي بانك مسووليت هر دو امور داخلي و خارجي كار را بر عهده دارد. ناكاياما مي‌گويد: «ما سعي مي‌كنيم موتور كار خود را قوت بخشيم اما در عين حال مطمئن هم هستيم كه ترمزهايمان به همان اندازه قوي است. ما درسمان را خوب ياد گرفته‌ايم.
هيروفومي‌گومي، مسوول آژانس خدمات مالي ژاپن كه مسووليت قانونگذاري بانك‌ها را بر عهده دارد گفته است، بانك‌هاي ژاپن نياز دارند الگوهايي را براي خطر كردن در اختيار داشته باشند تا بتوانند در نواحي جديد فعاليت‌هاي خود پيش روند، به موفقيت رسند و افراد كارآمدي را براي فعاليت‌هاي برون مرزي خود بيابند. او مي‌گويد در هر صنعتي وقتي مغز‌هاي متفكر به جاي فكر كردن به پيشرفت ترقي مجبور به مقابله با تهديدهاي آن صنعت باشند، مشكلات جدي متوجه آن صنعت مي‌شود. اما حداقل بانك‌هاي ژاپن مدعي هستند كه اين توصيه‌ها را جدي گرفته‌اند.
منبع: اكونوميست