بهترين نمونههاي تحول شديد شركتها در رقابتهاي ملي اين كشور، حیات دوباره شركتهاي تويوتاموتور، هونداموتور و نيپون استیل در كنار مراكز قدرتمند مالي چون ميتسوبيشي يوافجي و توليدكنندگان عمده ماشينآلات ساختوساز چون كوماتسو است.
پاتريك مور از شركت نيكوسيتي گروپ ميگويد: «اين متعادلترين رشد اقتصادي طي 15 يا 20سال گذشته است. تا زماني كه ايالاتمتحده به ركود اقتصادي نرسد، وضع اقتصادي ژاپن نيز خوب خواهد بود».
اين جريان به شركتهاي بزرگي كه فوربس در فهرست 40شركت بزرگ ژاپن از آنها نام برده، محدود نميشود. خيل عظيم توليدكنندگان ژاپني كه زماني در برابر رقباي كمهزينه خود از كشورهاي چين، كره جنوبي و تايوان رنگ باخته بودند، اكنون جهشي تازه را تجربه ميكنند. شركتهاي كوچكي چون فوجيمي، توليدكننده مواد سيليكوني، استرابري متالز، توليدكننده قطعات پركاربرد در گوشيهاي همراه، تياچكي، سازنده ماشينآلات و هوريبا، توليدكننده تجهيزات تنظيم موتور، شاهد رشد قابل توجهي بودهاند. ابتدا تا مدتهاي مديد كشاورزان ژاپني سيبهاي گران خود را ميفروختند و موزها و پرتقالهايي را كه ارزان بودند وارد ميكردند. اما ژاپن به تدريج از توليدات انبوه بازاري به سوي توليدات كارخانهاي مربوط به فناوري پيشرفته كه از ارزش افزوده زيادي برخوردار است، اما موانع بسيار وسيعي، بر سر راه آن قرار دارد، حركت كرد و در زمينههايي چون توليد قطعات خودرو، ابزار دقيق، لوازم الكتريكي، موادشيميايي سراميك و فلزات كه همه موجب رشد اقتصادي ميشوند، پيش رفت.
اما ژاپن نوين كاري بيش از تنها جايگزيني موز با سيب كرده است. اين كشور برنامههاي نوسازي ساختاري را در اوايل دهه 90 تدوين كرد و از آن زمان تا سالهاي اخير دولت كوايزومي توانست تحقق اين برنامهها را سرعت بخشد.
بازنشسته كردن نيروهاي كار اضافي، ساماندهي مشاغل غيرمرتبط از جمله راهكارهايي بودند كه توسط آنها ژاپن توانست تا حدود زيادي سيستم «كيرتسو» را كه سيستمي مشاركتي بود، تغيير دهد و هر مجتمع صنعتي را مسوول فعاليتهاي اقتصادي پس از جنگ و تبعات بعدي فعاليتهاي خود كند. اين تغيير سيستم در موسسات مالي داخلي، بخش فولادسازي و مسكن ژاپن بيش از ساير بخشها مشهود است و گزارشهاي اين سه بخش حاكي از آن است كه آنها درپي ادغام شركتها و اتحاد مراكزشان به درآمدهاي هنگفتي دست يافتهاند. اين گروههاي صادركنندگان بينالمللي و غولهاي اصلاحات ژاپن در خط مقدم رونق اقتصادي ژاپن هستند. اين رونق اقتصادي منجر به آن شده است كه براي پنجمين سال متوالي رشد سود بزرگترين شركهاي ژاپن كه در فهرست فوربس آمده ادامه يابد. اين طولانيترين زماني است كه اين كشور طي 40 سال گذشته بهطور متوالي شاهد افزايش رشد شركتهايش بوده است.
فهرست امسال فوربس از بزرگترين شركتهاي ژاپن ركورد ديگري را نيز نشان ميدهد. بازگشت سرمايه اين شركتها 10درصد بوده است و بهرغم نگراني از ركود اقتصادي احتمالي در آمريكا كه ميتوانست منجر به كاهش رشد اقتصادي ناشي از صادرات ژاپن شود، شركتهاي ژاپني براي سومين سال متوالي هزينههاي سرمايهاي خود را افزايش دادهاند. تويوتاموتور بيشتر از هر شركت ديگري نماد احياي اقتصادي ژاپن است.
بهتازگي اين شركت جايگزين شركت فوردموتور آمريكا شده و به عنوان دومين خودروساز در آمريكا مطرح شد و گفته ميشود بهرغم بازار ضعيف خودرو در آمريكا، اين شركت به رشد بيشتري نيز دست خواهد يافت. تويوتا موتور بالاترين ركورد فروش و سود خالص را براي چهارمين سال متوالي به خود اختصاص داده است و به تازگي اعلام شده است كه درآمد خالص آن در سالهاي اخير با رشد سالانهاي معادل 4/13درصد به 21 تريليون ين (94/17ميليارد دلار) رسيده است.
به علاوه سود خالص اين شركت هر ساله 2/17درصد افزايش يافته و به 37/1تريليون ين رسيده است.
نزديكترين رقيب ژاپني تويوتا يعني هوندا نيز گزارش داده است كه براي پنجمين سال متوالي توانسته است سود خود را افزايش دهد و هر ساله ركورد سود سال قبل را بشكند.
چهار شركت بزرگ فولادسازي ژاپن و سه شركت بزرگ توزيع نفت اين كشور هم چنين گزارشهايي را ارائه دادهاند.
البته همه شركتهاي بزرگ ژاپن چنين كاركرد خوبي نداشتهاند. به عنوان مثال توليدكنندههاي كالاهاي الكترونيكي چون سوني، نك، فوجيتا و هيتاچي به خاطر رقابت شديد نتوانستهاند در صنعت الكترونيك جهان سود خود را افزايش دهند.
ادغامهاي اخير هم نشان ميدهد كه هنوز جاي زيادي براي كوچكسازي برخي از شركتها وجود دارد.
به جاي آنكه شركتها مانند دهه 80 ميلادي اقدام به توليد محصولات مختلف كنند، شركتهاي جديد ژاپني به اين نتيجه رسيدهاند كه با تمركز در يك صنعت و توليد محصولات خاص بر ارزشهاي خود بيفزايند.
كتي ماتسويي از مركز گلدمن ساكز ژاپن ميگويد: «امروز شركتها بسيار هشيارتر از گذشته هستند. آنها به طور عمده به دنبال موقعيتهايي براي تمركز بر يك رشته خاص هستند و مانند گذشته در پي گوناگوني محصولاتشان نيستند.»
فقط شركتهاي ژاپني هشيارتر عمل نميكنند. بسياري از ژاپنيهايي كه عمرشان را در اشتباهات اقتصادي گذشته اين كشور گذراندهاند اكنون آگاهترند.
جابهجايي نيروهاي كار، سالها تغييرات اجتماعي و ترس از تورم در ژاپن باعث شده است مصرفكنندگان اين كشور پول كمتري خرج كنند و همين موضوع روند حركت ژاپن را از كشوري در حال توسعه به سمت كشوري پررونق و ثروتمند كاهش داده است.
اما دير يا زود آنها به واقعيت جديدي ميرسند: ژاپن بازميگردد.
تويوتا موتور
زمينه فعاليت: كالاهاي مصرفي بادوام
فروش: 0/179ميليارد دلار
سود: 7/11ميليارد دلار
دارايي: 5/244ميليارد دلار
ارزش بازاري: 8/181ميليارد دلار 
نيپون تل اند تل
زمينه فعاليت: خدمات مخابراتي
فروش: 4/91ميليارد دلار
سود: 2/4ميليارد دلار
دارايي: 7/152ميليارد دلار
ارزش بازاري: 1/74ميليارد دلار 
ميتسوبيشي يوافجي فايننشال
زمينه فعاليت: بانكداري
فروش: 0/35ميليارد دلار
سود: 6/6ميليارد دلار
دارايي: 6/1تريليون دلار
ارزش بازاري: 6/152ميليارد دلار 
هوندا موتور
زمينه فعاليت: كالاهاي مصرفي بادوام
فروش: 3/84ميليارد دلار
سود: 1/5ميليارد دلار
دارايي: 6/89ميليارد دلار
ارزش بازاري: 5/62ميليارد دلار 
ساميتومو ميتسويي
زمينه فعاليت: بانكداري
فروش: 0/31ميليارد دلار
سود: 8/5ميليارد دلار
دارايي: 7/901ميليارد دلار
ارزش بازاري: 3/831ميليارد دلار 
نيسانموتور
زمينه فعاليت: كالاهاي مصرفي بادوام
فروش: 2/80ميليارد دلار
سود: 4/4ميليارد دلار
دارايي: 3/96ميليارد دلار
ارزش بازاري: 7/47ميليارد دلار
ميزو هوفايننشال
زمينه فعاليت: امور مختلف مالي
فروش: 0/29ميليارد دلار
سود: 5/5ميليارد دلار
دارايي: 3/1تريليون دلار
ارزش بازاري: 9/97ميليارد دلار 
توكيو الكتريك
زمينه فعاليت: تجهيزات تاسيساتي
فروش: 7/44ميليارد دلار
سود: 6/2ميليارد دلار
دارايي: 0/113ميليارد دلار
ارزش بازاري: 5/37ميليارد دلار
ميتسوبيشي
زمينه فعاليت: شركتهاي تجاري
فروش: 9/42ميليارد دلار
سود: 0/3ميليارد دلار
دارايي: 5/88ميليارد دلار
ارزش بازاري: 6/35ميليارد دلار 
رزوناهولدينگر
زمينه فعاليت: بانكداري
فروش: 5/8ميليارد دلار
سود: 3/3ميليارد دلار
دارايي: 8/343ميليارد دلار
ارزش بازاري: 3/38ميليارد دلار
سوني
زمينه فعاليت: محصولات خانگي و شخصي
فروش: 6/63ميليارد دلار
سود: 1/1ميليارد دلار
دارايي: 8/88ميليارد دلار
ارزش بازاري: 9/45ميليارد دلار 
ماتسوشيتا الكتريك
زمينه فعاليت: سختافزار و تجهيزات فناوري
فروش: 7/57ميليارد دلار
سود: 3/1ميليارد دلار
دارايي: 1/66ميليارد دلار
ارزش بازاري: 4/47ميليارد دلار
