ونران جيانگ، استاد دانشگاه آلبرتا معتقد است نخست‌وزير ژاپن و جانشين كويزومي، شينزو آبه، به احتمال زياد روشي جنگ‌طلبانه را در پيش خواهد گرفت.

دبير سابق كابينه ژاپن، شينزو آبه به تازگي تولد 52 سالگي خود را جشن گرفت. اما او هيچ هديه تولدي بهتر از اين را نمي‌توانست آرزو كند: حزب ليبرال دموكرات ژاپن كه طي شش دهه گذشته حاكميت اين كشور را برعهده داشته است، به اتفاق‌آرا وي را به عنوان رييس اين حزب و جانشين نخست‌وزير جونيشيرو كويزومي برگزيد. او كار خود را در 26 سپتامبر آغاز كرد و از اين تاريخ به بعد سرپرستي دومين اقتصاد بزرگ جهان را برعهده گرفت.
آبه هم مانند كويزومي از خانواده‌اي سياسي است كه فعاليت‌هاي آنها به سه نسل گذشته بازمي‌گردد: پدربزرگ او متهم بود يك جنايتكار جنگي است و در اواخر دهه 50 به عنوان كانديداي نخست‌وزيري مطرح شد و برادر پدربزرگش هم يك دهه بعد نخست‌وزير شد. پدر شينزوآبه وزير امورخارجه ژاپن بود.
آبه هم مانند كويزومي با تبليغات و تمجيدات فراوان روي كار آمد. او با موجي از ستايش‌ها و چاپلوسي‌هاي مردم مواجه است كه بي‌شك انتظارات فراواني را هم به دنبال دارد.
آبه به عنوان يك سياستمدار فرد بي‌دست و پايي نيست. به علاوه محبوبيت او تا حدود زيادي به دليل جنگ‌طلبي او در رابطه با كره‌شمالي و چين است. گذشته از همه اين‌ها آبه خود را به عنوان يك اصلاح‌طلب اقتصادي معرفي كرده است اگرچه كه بايد چنين چيزي در عمل ثابت شود.
آبه جوان‌ترين نخست‌وزير پس از جنگ ژاپن است و اولين نخست‌وزيري است كه پس از جنگ جهاني دوم متولد شده است. او نمايانگر انرژي نسل خود است اما به عنوان يك رهبر هنوز آزمايش خود را پس نداده است. رسانه‌هاي غيرمنتقد ژاپن تاكنون كمك بسياري به او كرده‌اند. آبه تا هنگام مرگ پدرش در سال 1991 به عنوان منشي او فعاليت مي‌كرد. وي اولين گام خود را براي ورود به دنياي سياست در سال 1993 برداشت. در كشوري چون ژاپن كه دختران و پسران كرسي والدين خود را در پارلمان به ارث مي‌برند و از حمايت‌هاي حزبي آنها برخوردار مي‌شوند، اين روش بسيار معمول است. آبه تا پارسال كه به عنوان دبير كابينه ژاپن برگزيده شد، هيچ سمتي در كابينه نداشت. نظرات در مورد اينكه آبه چگونه اقتصاد كشور را اداره خواهد كرد، چندان متفاوت نيست. حتي در مورد مسائل اجتماعي ژاپن پس از كويزومي نيز تشتت آراي چنداني وجود ندارد. همين واقعيت در مورد همه مسائل داخلي كشور نيز صادق است. حقيقت اين است كه محبوبيت كويزومي او را از پاسخگويي به هرگونه پرسش دشواري درامان داشته است. چند سال پيش شرايطي بسيار جنگ‌طلبانه در روابط كره‌شمالي با ژاپن به‌وجود آمد كه توجه ملت ژاپن را به آبه معطوف كرد. چند ژاپني توسط نيروهاي مخفي پيونگ يانگ ربوده شده بودند. آزمايش‌هاي اخير موشك‌هاي كره‌شمالي و اهميتي كه اذهان عمومي ژاپن براي امنيت كشور قائل است، دوباره باعث شد آبه با همان رويكرد جنگ‌طلبانه قبلي در مركز توجه مردم ژاپن قرار گيرد.
برخلاف كويزومي كه روابط صميمانه‌اي را با ايالات متحده برقرار كرده بود و نيروهاي نظامي ژاپن را به عراق فرستاده بود، آبه اعلام كرده است كه مي‌خواهد ژاپن در مسائل بين‌المللي چيزي بيش از يك پيرو و مقلد باشد. او معتقد است ژاپن بايد در رده كشورهاي تنظيم‌كننده قوانين باشد. آبه به وضوح اعلام كرده است كه مي‌خواهد قانون اساسي ژاپن را كه پس از جنگ توسط آمريكايي‌ها نوشته شده است ظرف پنج سال آينده بازنگري و اصلاح كند. ارتش ژاپن كه يكي از قويترين و شايد به لحاظ فني متبحرترين ارتش‌هاي جهان است، به احتمال زياد در حكومت آبه از لحاظ سازماني به يك وزارتخانه تبديل مي‌شود. كويزومي ژاپن را از لحاظ ديپلماتيك در آسيا تافته‌اي جدا بافته كرده بود و مدام بر پرستش معبد ياسوكني كه در آن جنايتكاران جنگي در ميان ساير كشته‌شدگان سوزانده مي‌شدند، تاكيد مي‌كرد اما برخلاف او آبه علائمي را از انعطاف‌پذيري در روابطش با چين و كره‌جنوبي نشان مي‌دهد. هر دوي اين كشورها معبد ياسوكني را سمبلي از نظامي‌گري گذشته ژاپن مي‌دانند و به همين دليل برگزاري جلساتشان را با كويزومي متوقف كردند.
آبه برخلاف كويزومي كه پنج سال پيش متعهد شده بود هر سال براي عبادت به معبد ياسوكني برود، هيچ تعهدي را در اين مورد به جناح راست حزب ليبرال دموكرات نداده است. پيش از اين گفته شده بود كه آبه در روز 15 ماه اوت يعني روز شكست ژاپن در جنگ جهاني دوم به معبد ياسوكني تعظيم مي‌كند. اما او از پاسخ به اين سوال كه آيا به عنوان يك نخست‌وزير هم حاضر به انجام اين كار است يا نه طفره رفت.
اما در عوض آبه گفت كه ديداري خصوصي از معبد ياسوكني در ماه آوريل داشته است و اين به وضوح حركتي حساب شده بود كه مي‌خواست به اين ترتيب محافظه‌كاران حزب ليبرال دموكرات را راضي كند. اين جريان وقت كافي را هم در اختيار او مي‌گذارد كه روابطش را با پكن بدون آنكه تحت تاثير معبد ياسوكني باشد، ترميم كند. برگزاري اجلاس بين ژاپن و چين به يقين مي‌تواند جايگاه بين‌المللي آبه را ارتقا بخشد. چون مردم ژاپن هم مي‌خواهند روابطشان با چين و كره‌جنوبي گسترش يابد.
اما مشخص نيست كه آشتي واقعي ژاپن با همسايگانش در دولت آبه مي‌تواند پايدار بماند يا خير.
حتي آمريكا هم به همه اين جريانات ژاپن نگاهي دقيق‌تر افكنده است.
هفته گذشته هنري هايد، رييس حزب جمهوريخواه در كميته نمايندگان كاخ سفيد درخواست كرد معبد ياسوكني براي انعكاس حقايق به نمايشگاه جنگ تبديل شود. در همين شرايط يك عضو عاليرتبه حزب دموكرات به نام تام لانتوس ستايش جنايتكاران جنگي توسط نخست‌وزير ژاپن را مشابه تجليل از رهبران نازي دانست.
اكنون كه كويزومي بركنار شده، همه نگاه‌ها رو به آبه است. آيا او مانند كويزومي به تاريخچه پر از مشكل ژاپن توجه مي‌كند؟ يا اينكه با ساخت پل ارتباطي با همسايگانش به عنوان رهبر يك نسل به آينده مي‌انديشد؟