اغلب پروژههاي فوقالعاده دبي هنوز در بخش نقشهكشي يا مراحل اوليه ساخت است. هماكنون در مركز خطوط هوايي امارات جرثقيلها مشغول به كارند. بر اساس آخرين مطالعهاي كه از سوي اتاق بازرگاني و صنايع دبي منتشر شده است، بخش عمران و ساختوساز دبي 2/12درصد از توليد ناخالص داخلي غيرنفتي امارات را به دوش ميكشد و ميانگين سالانه رشد آن 27درصد است.
اما به راستي چرا تا اين اندازه ناگهان صنعت ساختو ساز دبي رونق گرفته است؟ امير دبي هدفي را براي اين كشور تعريف كرده است، مبنيبر اينكه دبي در سال 2010 بتواند 15ميليون گردشگر را به خود جذب كند (اين رقم براي سال 2003 بالغبر 24/5ميليون نفر بوده است)، جالب است بدانيم كه بنابر پيشبيني اكونوميست، درست در همين سال منابع نفتي كشف شده دبي تمام ميشود. مركز توسعه و سرمايهگذاري دبي اعلام كرده است كه هماكنون 90درصد فعاليتهاي متنوع اقتصادي دبي را بخشهاي غيرنفتي بر دوش ميكشند و اين به وضوح نشان ميدهد كه دبي صنايع جديدي چون صنعت توريسم را به خوبي تقويت كرده است. براي تقويت هرچه بيشتر صنعت توريسم، مسوولان توسعه دبي دست به كار تغيير شكل شديد نماي شهري آن شدهاند.
ابعاد گسترده و سرعت نفسگير اين ساختوسازها يادآور آنچه در چين روي ميدهد است.
چين هم به منظور آمادهسازي براي بازيهاي المپيك 2008 صحنه تغيير و تحولات زيادي است. البته ملتي بسيار بزرگتر و پرجمعيتتر در اين تحولات دخيلند. گويي چين ميخواهد بهطور غيررسمي با معماري فضاهاي پيشين مسابقات المپيك رقابتي سرسختانه را آغاز كند.
دبي هم با پروژههايي كه در دست دارد ميخواهد بسياري از ركوردها را با عناوين «بلندترين»، «بزرگترين» يا «اولين» به خود اختصاص دهد.
دستاندركاران توسعه دبي نه تنها اميدوارند گردشگران خاورميانهاي را جذب كنند، بلكه ميخواهند گردشگران اروپا يا حتي آسيا را كه توسعه اقتصادي سريع آن قشر جديدي از ثروتمندان را به وجود آورده است، به دبي بكشانند. اگر همهچيز طبق برنامه پيش رود، گردشگران موضوعات جالبي را در دبي براي عكاسي با دوربينهاي ديجيتاليشان خواهند يافت. دبي به زودي به خانه بزرگترين ساختمان جهان يعني برج دبي تبديل ميشود. طراح اين برج شركت اسكيد اوينگز اندمريل (SOM) است. اين ساختمان كه در سال 2009 تكميل ميشود از برج تايپه 101 كه هماكنون بلندترين ساختمان روي كرهزمين است، پيشي خواهد گرفت. يك شركت غربي ديگر به نام شركت انگليسي فاستر و شركا طراحي يك ساختمان وانسنترالپارك را برعهده گرفته است كه كاربردي چندگانه دارد. اين ساختمان كه براي حفظ محيطزيست شرايط مناسبي در آن طراحي شده است، 80 طبقه دارد. وقتي درهاي اين ساختمان در سال 2008 گشوده شود، بلندترين آپارتمان مسكوني جهان خواهد بود.
معماران سنگاپوري هم مركز دبي مال را طراحي كردهاند كه با 1000مغازه و 470هزار مترمربع مساحت وقتي امسال افتتاح شود، به عنوان بزرگترين مركز خريد جهان معرفي ميشود. البته همه ساختمانهايي كه تاكنون از آنها ياد شد، اگرچه بسيار اعجابانگيزند، اما نسبت به تلاشهاي عمراني در دبي كه اكنون به آنها اشاره ميكنيم، سنتي به نظر ميرسند.
هايدرو پليس نام يك هتل زيرآبي است كه توسط شركت آلماني يوآخيم هاوزر طراحي شده است و قرار است در پايان سال 2007 افتتاح شود. پالم آيلندز يا جزاير نخل، مجموعه جزايري تفريحي است كه با دست بشر ساخته شده است و وقتي با يك هواپيما از بالا به آنها نگاه كنيد، به شكل درخت نخل است. پالم آيلندز در اواخر سالجاري افتتاح ميشود.
همان شركت آلماني مسوول تكميل پروژهاي ديگر به نام ورلد يا جهان است. اين پروژه مجموعهاي از جزيرههاي مسكوني مصنوعي است كه وقتي از بالا به آنها نگاه كنيد همان نسخه كوچكتر قارههاي جهان را ميبينيد. اما در مورد فضا، شركت آمريكايي اسپيس ادونچرز (كه به خاطر اولين مسافرت فضايي - تفريحي معروف است) در حال ساخت ايستگاه فضايي امارات متحدهعربي است.
اين اولين مركز فضايي است كه از آن پروازهاي تجاري به فضا راهاندازي ميشود. اين مركز واقع در راسالخيمه است كه چند دقيقهاي از دبي فاصله دارد. بيشك ساكنان دبي، ايستگاه فضايي امارات متحده را ايستگاه فضايي شهر خود ميدانند، درست همانطور كه ساكنان نيويورك، فرودگاه نيوآرك در نيوجرسي را به عنوان يكي از مكانهاي شهر خود ميدانند. براي تكميل ايستگاه فضايي امارات هيچ تاريخي اعلام نشده است. پروژههاي معماري فوقالعاده در دبي نبايد چندان تعجببرانگيز باشند. اگر به تاريخچه اولين بناهاي امارات دقت كنيد، در سال 1979 بزرگترين بندرگاه ساخته بشر در جبلعلي دبي افتتاح شد و در سال 1999 دبي به اولين هتل هفت ستاره جهان مجهز شد. چون در آن هنگام هتل بينظير برجالعرب كه به شكل بادبان قايق است آغاز به كار كرد.
پروژه در دست ساخت ديگري كه بخشي از آن را دولت دبي و بخش ديگر را شركت دبيلند راهاندازي ميكند، دبيلند نام دارد كه فضاي پاركهاي ديزني ورلد يا لاسوگاس را به ياد ميآورد اما مجموعهاي تفريحي است كه بسيار مجهزتر از آنها است. اين پروژه كه تنها ده دقيقه از فرودگاه بينالمللي دبي فاصله دارد، زميني به مساحت 280 كيلو متر مربع را به خود اختصاص داده است و شش «ورلد» يا «دنيا» را كه هر يك ويژگيهاي منحصر به فردي دارند، در بر ميگيرد. يكي از اين دنياهاي دبيلند كه براي خانوادهها جذابيت زيادي خواهد داشت، دنياي جذابيتها و تجربيات Attractions and Experience نام دارد. اين «دنيا» مجهز به ترن هوايي، موج سواري و ساير بازيهاي مكانيكي است. دنياي گردش و ورزش “Sports and Outdoor World” انواع مختلف استاديومها را دربردارد (و طراحي آن را شركت آلماني فونگركن مارگ و شركا بر عهده داشته است)، به علاوه مراكز ورزشي مختلف را در اين «دنيا» خواهيد يافت. داون تاون دنياي ديگري از اين مجموعه است كه يك مركز تفريحي مجهز به تئاتر، سينما، رستوران و مراكز بولينگ است. دنياي اكوتوريسم كه محيطهاي «طبيعي» و ساختارهاي زيستمحيطي را به نمايش ميگذارد، قرار است فوق مدرنترين مركزي باشد كه به آينده نظر دارد. دنياي تفريح و تعطيلات «Leisure and Vacation World» كه چشمههاي آب معدني دارد و دنياي خردهفروشي و سرگرمي “Retail & Entertainment World” كه همه نوع خردهفروشي در آن انجام ميگيرد، از جمله ديگر «دنياهاي» اين مركز هستند. هماكنون زيرساختهاي اوليه اين مركز (تاسيسات و جادهها) در حال ساخت است و هدف اين است كه تا سال 2008 بخش اعظم آن تكميل شود. در شرايطي كه دبي نبايد تنها با دبيلند و ارزشهاي تفريحي آن شناخته شود، واضح است كه امارات به زودي مملو از انبوهي از مراكز پرجاذبه براي گردشگران خواهد شد. پيشرفتهاي جديد و شايان توجه دبي هم مانند لاسوگاس، بيشك از انتقادات آينده مبرا نخواهد بود.
اما منتقدان چه دوست داشته باشند و چه دوست نداشته باشند، در هر صورت اين پديدههاي جديد جهان كه در دبي گردهم ميآيند، چيزي جز عجايب عصر ما نيستند.